یغما

The Return

2012-03-09T03:33:00.002-08:00

اصلاً مگر نه اینکه هنر خود بیان نامستیم ایده‌ یا اندیشه‌ی هنرمند است؟ اگر شیوه‌ی بیان موضوع بدون خلاقیت باشد حاصل کار در بهترین شکل ممکن یک مقاله یا خبر یا خاطره یا چیزی ازین دست می‌شود؛ وقتی هنرمند دست به قلم یا قلم‌مو یا دوربین می‌برد یعنی که می‌خواهد بیانی غیر از بیان مستقیم داشته باشد حالا اگر در مرحله‌ی بعد، این شیوه‌ی بیان خود به سطحی متعالی‌تر و خلاقانه‌تر برسد فبهاالمراد؛ یکی از دلایل شاهکار بودن فیلم بازگشت نحوه روایت فیلم است.به همین دلیل است که بازگشت را سطح متعالی سینما می‌دانم؛ تمام فیلم چیزی است که دیده نمی‌شود و گفته نمی‌شود؛ اما نشانه‌هایی هست که آن چیز ِ گفته نشده و نشان داده‌نشده را ببینیم.

مثلاً وقتی پدر می‌گوید ماهی زیاد خورده‌ام؛ همین؛ و جایی دیگر با دیدن زنی از آینه ماشین خیره می‌شود در راه رفتن او و بعددور شدن از صحنه؛ همین. آشنایی کاملی که با جزیره دارد و جزییات دیگری ازین دست نشان دهنده آن ماجراها و اتفاقاتی است که برای او افتاده و ما نمی‌بینیم اما درک می‌کنیم. داستان در لایه‌ی دیگری از فیلم و همزمان در لایه زیرین‌تری از ناخودآگاه مخاطب شکل می‌گیرد. این اوج سینماست

Vozvrashchenie : بازگشت

محصول 2003 روسیه

کارگردان : آندری زویاگینتسف

نویسندگان: ولادمیر موی‌سینکو و الکساندر نووتوتسکی

یک بوس کوچولو به اینسپشن

2012-03-02T03:03:00.000-08:00

در یک درگیری در کافه‌ای که پاتق شاعرهاست شاعری جوان کشته می‌شود. زنی جنازه او را سوار ماشینی می‌کند و با اسکورت چند موتور سوار او را به خانه‌ای می‌برد. اورفه را هم به عنوان شاهد با خودش می‌برد.

در ادامه خواهیم دید که این زن «مرگ» است؛ مرگی که کم‌کم عاشق اورفه می‌شود. اورفه خود همزمان شیفته‌ی مرگ در قالب زنی زیبا و البته شیفته همسر خودش هم هست. راننده‌ی زن-مرگ که خودش سالها پیش در اثر گاز گرفتگی – خودکشی شاید – مرده دلبسته همسر اورفه می‌‌شود. در بستر این مربع عجیب عاطفی، همسر اورفه می‌میرد و راننده زن-مرگ – عاشق همسر اورفه – به اورفه یاد می‌دهد که به دنبال همسرش و برای برگرداندن او به جهان دیگر برود.

در جهان دیگر قواعد دیگری حاکم است که باید دید.

دارم از فیلم اورفه حرف می‌زنم. شاهکاری از ژان کوکتو ساخته شده در سال 1950 محصول فرانسه.

تازیانه را فراموش نکن

2012-02-29T08:40:00.000-08:00

یکی از باورهای من این است که تفاوت زن و مرد بسیار بیشتر از تفاوت مثلاً شغال و گرگ است؛ باور دارم که طبیعت، حیوانات را به صورت نر و ماده آفریده و تفاوت‌های نمونه‌های نر و ماده‌ی هر حیوان تنها در ساختار فیزیولوژیک آنهاست و در مقایسه با شباهت‌های آنان تقریباً قابل چشمپوشی است. یعنی گربه‌ی نر و گربه‌ی ماده آنقدر از هر نظر شبیهند که بگوییم هر دو گربه هستند و تنها همان تفاوت جنسیتی بینشان هست و در مورد سایر حیوانات هم همینطور، به استثنای آدمیزاد.

باور دارم که تفاوت انسان نر و انسان ماده در حدی است که از به کار بردن واژه‌ای مشترک مثلاً انسان برای هر دو معذبم. برمی‌گردم به سطر اول این نوشته؛ به نظرم تفاوت زن و مرد بسیار بیشتر از تفاوت شغال و گرگ است مثلا؛ تفاوت‌ها در حد ستاره دریایی با سنجاب است.

مردها و زنها تنها استثنا‌ها در میان جانوران هستند که طبیعت برای آن‌ها به ترتیب نمونه‌ی ماده و نمونه‌ی نر نساخته است.

با همین مقدمه می‌خواهم برسم به نکته‌ی این مطلب؛

یکی ازقاعده‌هایی که هر چه در اطرافم خیره می‌شوم حتا یک استثناء هم در آن نمی‌بینم این است که مردها هرچه عاقل‌تر باشند و اصطلاحاً سرشان به تنشان بیشتر بیارزد بیشتر زبون زنها هستند. این زبونی از دو وجه است: یکی تمنا و میل ذاتی که در وجود همه هست و در مردهای خردورز تبدیل به نقطه ضعفشان می‌شود و یکی هم از وجه مغلوب شدن یا راحت‌تر بگویم بیچاره شدن است. به وفور و بی‌استثنا هرچه مرد اطراف خودم می‌بینم جمع جبری میزان خردورزیشان (شامل هوش و درایت هم می‌شود) با توانایی مدیریت کردن رابطه‌شان با شریک جنسی‌شان میزانی ثابت است. البته این چیزی نیست که خودم کشف کرده باشم و مولانا صدها سال پیش در مثنوی نوشته که :

آب، غالب شـد بـر آتــش از نهیب

آتش‌اش جوشد، چو باشد در حِجیب

چون‌که دیگی در میان آید، شـها!

نیــست کــرد آن آب را، کــردش هـوا

ظاهراً بر زن، چو آب ار غالبی

بــاطـنـاً مـــغـلـــــــــوب و زن را طـالـبــــی

این‌چنیــن خاصیتی در آدمی‌ست

مِهر حیـوان را کم است؛ آن، از کمی‌ست

گفت پیـــغمبــر کـه: زن بـر عاقلان

غــالـب آیــــد ســخت و بـــر صــاحـب‌دلان

باز بـــر زن، جــاهلان غـالب شوند

زانکه ایشان تند و بس خیره سرند

(لطفاً دو بیت واپسین با تأمل دوچندان خوانده شود)

افسوس که از بیان برخی مثال‌ها به دلیل احتمال قوی دلخور شدن افراد دخیل در آنها معذورم وگرنه شرح می‌دادم بسیار مردان جنتلمن و باشخصیت و باوقار و خردورز که زنی کارشان را به جنون کشانده.

ممکن است بگویید این یک ویژگی فرهنگی است و در همه جوامع مشترک نیست. خواهم گفت به نظرم این یک ویژگی طبیعی است که بیشتر ریشه در طبیعت بشری دارد و اگر مولانا آن ابیات را از زبان پیامبر اسلام نقل میکند – تکیه کلام خود پیامبر خطاب به عایشه یادمان باشد که کلمینی یا حمیرا - فیثاغورث هم خیلی سال قبل‌تر گفته است که طلا را به‌وسیله آتش، زن را به‌وسیله طلا و مرد را به‌وسیله زن آزمایش می‌کنند. که البته با قاعده‌ای که گفتم کمتر عاقله‌مردی ازین آزمایش سربلند بیرون می‌اید و البته لوییس بونوئل در تریستانا به شکلی کم‌نظیر و در میل مبهم هوس به شکلی بی‌نطیر این را نشان می‌دهد!

ببینید این شاهکار بی‌بدیل را

That Obscure Object of Desire

محصول 1977 فرانسه و اسپانیا

کارگردان: لوییس بونوئل

نویسندگان: لوییس بونوئل و ژان‌کلود کریر

بر آن زشت بخندید که او ناز نماید

2012-02-27T04:09:00.000-08:00

یه دوستی داشتم که خیلی وقته دیگه دوستم نیست. داستان آشنا شدنمون و یه مدت با هم زندگی کردنمون و دعوا شدنمون و ازهم جداشدنمون مال 11 سال پیشه؛ شاید یه روز کل ماجراهاشو نوشتم و تبدیل شدم به یه نویسنده خیلی معروف؛ البته به منتقدینی که بعدها بگن جذابیت رمان فقط به خاطر جذابیت واقعی اتفاقاییه که افتاده حق میدم. به هر حال اون تیکه‌هایی از داستان که اینجا به کارم میاد رو براتون تعریف می کنم:

این دوست من که آقای ر.الف اسمش بود و اهل یکی از روستاهای شمال کشور بود که کودکی و نوجوانیش رو در فقر و فاقه به سر برده بود تحملش برای بقیه آسون نبود. دلیلشو بعدها فهمیدم اما می دونستم که مثلاً یکی از فامیلاشون که دانشگاه قبول شده بود و از شهر خودشون اومده بود تهران و خواسته بود یه چند صباحی پیش آقای ر.الف زندگی کنه به هفته نکشیده بود که قیدشو زده بود و رفته بود برا خودش خونه گرفته بود؛ یا یه همکار و دوست صمیمیش که همشهریش هم بود چارتا کوچه پایینتر خونه گرفته بود و همین داستان ِ تصمیم اولیه برای زندگی کردن با آقای ر.الف و تجربه کردنش و به هفته نکشیده جداشدن رو تجربه کرده بود. برای من اما اصلاً مهم نبود اون چیزایی که بقیه نمیتونستن تحمل کنن؛ دعوایی هم که بینمون پیش اومد هیچ ربطی به اون اخلاقایی که ر.الف داشت نداشت . به هرحال این آقای ر.الف یه اخلاقایی داشت که عرض می‌کنم.

یه بار مثلاً با هم تصمیم گرفتیم که غروبا بریم پیاده‌روی که برای سلامتیمون مفیده! روزی که این تصمیمو گرفتیم فرداش دیدم دو دست لباس ورزشی گرفته بود برا جفتمون که البته خیلی کار خوبی کرده بود و دستش درد نکنه؛ دو تا کلاه ماهیگیری هم خریده بود که بذاریم سرمون؛ ازین کلاه‌هایی که روش یه دونه سوراخ کوچولو داره که یه پر مرغابی مثلاً بذاری قدش؛ منم به خاطر اینکه دلش نشکنه قبول کردم وقت پیاده‌روی اون کلاه‌های مسخره رو سرمون بذاریم. البته بدون پر مرغابی یا عقاب یا هر پر دیگه‌ای؛ بعد از یه مدت که سخره خاص و عام شدیم و هر کی یه چی بارمون میکرد بی خیال شدیم.

موقع غذا خوردن حتماً باید یه چیزایی رو رعایت می‌کردیم؛ مثلاً صبونه حتماً روی یه حصیر سرو می‌شد که پهنش می‌کردیم روی تراس؛ شام اما روی سفره توی هال؛ میز ناهارخوری نداشتیم و ناهار هم با هم نبودیم؛‌ اون سر کار بود و من دانشگاه. اون وقت مثلاً بشقابایی که دیشب توشون شام خوردیم رو دیگه نباید امشب استفاده کنیم بلکه از بشقابهای دیگری که تازگی داشتند استفاده می‌کردیم. راستش من وقتایی که اون نبود با عذاب وجدان توی قابلمه غذا می‌خوردم. یه بار سر اینکه من ماست رو با ظرفش هورت کشیدم کم مونده بود دعوامون بشه. این چیزایی که میگم واقعاً برای خود من نه تنها آزارنده نبود بلکه خیلی هم با مزه بود. یه وقتایی اما می‌رفت روی اعصابم؛‌مثلا یه مدت به در و دیوار می‌زد که یه بیماری با کلاس برا خودش جور کنه؛ آخر سر هم با کلی خواهش تمنا و بدبختی یه جور آلرژی خیلی نادر در خودش پیدا کرد که فقط یادمه اون چیزایی که فهمیده بود بهشون آلرژی داره اصلاً توی ایران پیدا نمی‌شدن؛‌ مثلا یه جور گیاه خاص که توی مکزیک رشد می‌کرد و یه جور ادویه که توی آسیای شرقی استفاده می‌شد. اینا رو با یه سری آمپول که توی کلینیک آلرژی بهش زده بودن فهمیده بود.

یه بار هم من آوردمش خونه خودمون توی شهرستان که دیدم بعد از شام گفت بریم قدمی بزنیم و رفتیم قدمی زدیم و دست کرد از جیبش یه نخ سیگار درآورد (این آدم اصلاً سیگار نمی‌کشید) یعنی فک می‌کرد درستش آینه که باید بعد از شام قدم زد و سیگار کشید حتا اگه سیگاری نبود.

درهرصورت آدمی بود که همه عمرشو داشت برای یه آدم خیالی دیگه که انگار ناظر بر همه اعمال و رفتارش بود و احتمالاً قرار بود بهش نمره هم بده زندگی می‌کرد.

بونوئل توی فیلم جذابیت پنهان بورژوازی به شکلی فلسفی و روانکاوانه این‌جور آدم‌ها رو مسخره میکنه . خوشم میاد از فیلمش

The Discreet Charm of the Bourgeoisie

جذابیت پنهان بورژوازی

محصول 1972 فرانسه، ایتالیا و اسپانیا

کارگردان: لوییس بونوئل

نویسندگان: لوییس بونوئل و ژان‌کلود کریر

برنده اسکار بهترین فیلم خارجی سال 1973

بی حوصلگی ها

2012-02-25T10:04:00.000-08:00

دستم به کیبورد نمی‌رود به سیگار اما می‌رود؛ مثل اریکا که دستش به تیغ می‌رود. اریکا را درک می‌کنم. دستم اما به کیبورد نمی‌رود فقط توصیه می‌کنم ببینیدش در la painiste محصول 2001 اتریش، فرانسه و آلمان؛ نویسنده و کارگردان:‌ میشاییل هانکه بر اساس رمانی از الفریده یلینک

برنده جایزه ویژه هیات داوارن کن در سالی که هیات داوران به ریاست لیو اولمان نخل طلا را در رقابت با قندهار مخملباف، جاده مالهالند لینج، آب گرم زیر یک پل قرمز شوهی ایمامورا، فیلم معرفی شده در همین پست و … به اتاق بچه نانی مورتی داد.

شورش بی‌دلیل

2012-02-07T03:36:00.000-08:00

اینکه از روز ازل برای همه جا انداخته‌اند که احترام بزرگ‌تر ها واجب است چیز مشکوکی است؛‌ مخصوصا که این احترام همراه با پیروی و حرف‌گوش‌کنی باشد؛ فکر می‌کنم چون قدرت تصمیم‌گیری و ساختارسازی دست افرادی بوده و هست که میانسال بوده‌اند جهان به این سمت و سو رفته وگرنه کدامیک از شما هنگام نوجوانی یا جوانی به بحرانی یا مشکلی برخورده اید و از دست بزرگتری کاری برآمده؟

صحنه ای در فیلم شورش بی‌دلیل هست که جیم (جیمز دین) با پدرش حرف می‌زند و سعی می‌کند از او یکجور مشورت بگیرد؛ پدر پیشبندی مسخره تنش کرده تا گندی که بالا آورده را تمیز کند؛ گند واقعی را اما جای دیگری بالا آورده؛ گندی که تاریخ بالا آورده و ترسوها را جدی گرفته؛ گندی که جامعه بالا آورده و همه پدرها و مادرها در آن شریکند.

یادبگیریم به بزرگترها فقط احترام بگذاریم. همین.

شورش بی دلیل : Rebel Without a Cause

محصول 1955 آمریکا

111 دقیقه رنگی

کارگردان: نیکولاس ری

نویسنده: استوارت استرن بر اساس کتابی از ایروینگ شالمن

درسو اوزالا

2012-02-04T10:05:00.000-08:00

همان تفاوتی که بین یک خاطره خوب و شنیدنی با یک داستان خوب و خواندنی وجود دارد همان تفاوت در سینما هم هست؛ فیلم درسو اوزالای کوروساوا متاسفانه در حد یک خاطره شنیدنی بیشتر نمانده که فراتر از بیان مفاهیمی از قبیل عظمت طبیعت و لزوم برخورد مناسب با آن نمی‌رود. با این حال همین فیلم سال 1976 که فیلم پرواز بر فراز آشیانه‌ی فاخته (در ایران: دیوانه از قفس پرید) جوایز اسکار را در 5 شاخه اصلی درو کرد در بخش فیلم‌های خارجی به عنوان محصولی از اتحاد جماهیر شوروی جایزه بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان را برد. می‌گذارمش کنار کارهای معمولی کوروساوا از قبیل ابله و نه در حد شاهکاری جون راشومون یا فیلم خیلی خوبی مثل سگ ولگرد.

Dersu uzala

محصول 1975 اتحاد جماهیر شوروی و ژاپن

144 دقیقه رنگی

نویسنده و کارگردان: آکیرا کوروساوا بر اساس کتابی از ولادمیر آرسنی‌یف

گر تو ملولی ای پدر جانب یار من بیا - مولانا

2012-02-03T03:18:00.000-08:00

گفته بودم که هیات داوارن جشنواره کن 1996 به ریاست فورد کاپولا چه کار سختی داشته‌اند برای انتخاب بهترین فیلم بین آن همه فیلم‌های عالی (فارگو، شکست امواج، کرش، ماه اغواگر و …. )؛ اما در کنار گذاشتن بعضی فیلم‌ها هم اصلا کار سختی نداشته‌اند؛ مثلا فیلم برناردو برتولوچی که از بی‌خاصیت‌ترین فیلم‌هایی بود که دیدم؛ اصلا انتظار نداشتم بعد از آن همه فیلم عالی که ساخته این یکی اینقدر بی سر و ته از آب دربیاید.

دغدغه‌‌ی دانستن پدر واقعی برای کارکتر اول فیلم که 17 سال قبل‌تر در luna به شکل قابل‌تحمل‌تری نشان داده بود در stealing Beauty تکرار شده و البته که بدون هیچ خلاقیت هنرمندانه‌ای

یکی برای من توضیح بدهد آن نوار ابتدای فیلم داستانش چه بود؟ مدلسازی سکس مادر که از روی چند خط نوشته به آن پی برده چقدرمی‌توانست کارکرد داشته باشد در دوساعت فیلمی که بیهوده با نماهای بیهوده‌تر پر شده بود؟ چقدر از فیلم را می توان در تدوین کنار گذاشت بدون آن که لطمه ای به فیلم بخورد؟ البته اگر به شکل گرفته شدن فیلم باور داشته باشیم که سخت است.

قاصد رود از پارس به کشتی به خراسان / گر چشم من اندر عقبش سیل براند (سعدی)

2012-01-30T10:50:00.000-08:00

ناگزیریم از مثال زدن و مقایسه کردن برای نشان دادن ابعاد یک موضوع؛ مثلا چند سال پیش نوشتم اینجا مطلبی را که دوست ندارم لینکش را بگذارم بس که آزارنده است برای خودم؛ مطلبی چند خطی در مقایسه وضعیت تماشا کردن یک بازی فوتبال از دو تلویزیون مختلف در خانه‌ای یکسان توسط دو نفر که برادر بودیم با هم با وضعیت تجربه کنندگان فاجعه‌هایی از قبیل دارفور، هیروشیما،‌ آشوویتس و … . بس که ابعاد فاجعه را بزرگ تجربه کرده بودم؛ زنی هم اگر بودم فرانسوی که جنازه سربازی آلمانی را - دلدارم را - در نوجوانی بغل کرده بودم الآن برای تسکین شاید – شاید هم بر حسب اتفاق – جز در هیروشیما شاید نمی‌توانستم ابعاد آن فاجعه‌ را نشان دهم گیرم با بازی در فیلمی در ستایش صلح که پیوندی عمیق دارد با عشق؛ و تنها مفهومی در حد عشق یا صلح می‌تواند آنقدر جهانی باشد که بتواند تجربه فاجعه‌امیز را به شکلی جهانی به اشتراک بگذارد در بستر معماری ژاپنی.

و این را اگر بخواهی بنویسی یا فیلم کنی و نخواهی در ابتذال بازگویی عشقی کلاسیک بیفتی چه راهی بهتر از اجرایی مدرن؛ آنقدر مدرن که جای ضمایر را در دیالوگ‌ها عوض کنی و آن سرباز آلمانی را از سوم شخص بیاوری به دوم شخصی که روبرویت نشسته الآن و نه سرباز است و نه آلمانی؛ گفتم که معمار است و ژاپنی و آنقدر مدرن که فیلمی بسازی در ستایش عشق و صلح در بستری از اتفاق هیروشیما که در آن فیلم بازیگری دارد در فیلمی از تو بازی می کند که داری می‌سازی در ستایش صلح و عشق در بستری از اتفاق هیروشیما

امانوئل ریوا و ایجی اوکادا در هیروشیما عشق من

نامزد نخل طلای جشنواره کن 1959 در رقابت با چهارصد ضربه تروفو و نازارین بونوئل (این را هم گفته بودم قبلا)

Hiroshima Mon Amour

محصول 1959 فرانسه و ژاپن

90 دقیقه سیاه‌سفید

نویسنده : مارگریت دوراس

کارگردان: آلن رنه

مرد سوم

2012-01-27T04:30:00.000-08:00

مرد سوم تقریبا بین دو نمای خاکسپاری اتفاق می‌افتد. اینکه می‌گویم تقریبا به خاطر این است که قبل از نمای اول ِ خاکسپاری، ورود هالی مارتینز (جوزف کاتن) را داریم به وین و آشنایی‌اش با شرایط شهر در سالهای پس از جنگ جهانی دوم که چگونه شهر چهار قسمت شده و یک قسمت را آمریکایی‌ها اداره می‌کنند، یکی را انگلیسی‌ها، یکی را فرانسوی‌ها و یکی را روس‌ها و چه بازار سیاهی درست شده و خلاصه اوضاع نابسامانی است؛ بعد از نمای خاکسپاری دوم، نمای نسبتا بلندی داریم که کالووی (تره‌ور هاوارد)، در مسیر برگشت از قبرستان هالی را سوار ماشینش می‌کند؛ کالووی و هالی سوار بر ماشین از کنار آنا (آلیدا والی) رد می‌شوند که قدم‌زنان جاده را طی می‌کند؛ هالی از کالووی می‌خواهد ترمز کند، پیاده می‌شود؛ کالووی می‌رود؛ هالی زیر درختی منتظر آنا می‌ایستد؛ آنا از دور مسیرش را ادامه می دهد از کنار هالی رد می‌شود و از قاب خارج می‌شود بدون اینکه حتا هالی را نگاه کند؛ هالی سیگاری روشن می‌کند.

هر دو خاکسپاری هم مربوط به یک نفر است: هری لایم (اورسن ولز)

در بین این دو خاکسپاری داستانی پرکشش را دنبال می‌کنیم که باید ببیند همین را بگویم که هری در این بازار سیاه وین دارد کارهایی می‌کند که پلیس دنبال اوست؛ هری در مقیاس وسیع پنی‌سیلین تقلبی می‌فروشد و این ماحرا به مذاق هالی که بیست سال است دوست صمیمی هری است بدجور تلخ آمده؛ یکی از نماهای عالی فیلم به نظرم جایی است که هری و هالی داخل چرخ‌و‌فلک شهربازی با هم حرف می‌زنند و هالی بچه‌ها را از‌آن بالا به هری نشان می‌دهد و سعی می‌کند بفهماند به او که کارش چقدر کثیف است و هری در جواب می‌گوید: در ایتالیا زمان حکومت بورجیاها سی سال ترور و خشونت و قتل و وحشت بود که از دل آن میکل‌آنژ و داوینچی و رنسانس متولد شد. در سوییس که عشق برادرانه شان شهره بود حاصل 500 سال دموکراسی‌شون چی بود؟ ساعت زنگدار.

(بعدها گرام گرین گفته بود که این دیالوگ از خود اورسن ولز بوده و از گراهام گرین نبوده)

برنده جایزه بزرگ جشنواره کن 1949

The Third man

محصول 1949 انگلستان

104 دقیقه سیاه‌سفید

کارگردان : کرول رید

نویسنده: گراهام گرین

دریا نیز می میرد

2012-01-25T12:35:00.000-08:00

برای سیا و صمد که تعریف می‌کردم چطور ویزای آلمانم درست نشد صمد گفت بهشان می‌گفتی "دارم می‌روم پیش پدرم در آلمان" و این حرفش اشاره به فیلم محبوبم "چشم‌اندازی در مه" داشت که آن دو بچه دنبال پدرشان راه می‌افتند بروند آلمان؛ چقدر با چشم‌اندازی در مه گریه کرده باشم خوب است؟ آنجلوپولوس تنها و تنها کارگردانی بود که همه فیلم‌هایش را دوست داشتم یکی بیشتر از دیگری؛ حتا برادکستش را که بدون زیرنویس دیده بودم و نفهمیده بودم اصلا درباره چی هست! سفر به کیترایش را که هم با ترجمه فارسی اسم مشکل داشتم و هم با خلاصه داستانی که همه جا نوشته شده بود ازش؛ بازیگران دوره گرد را که 230 دقیقه فیلم را در 80 نما ساخته استاد؛ نماهای بسته متعدد از درهای بسته را در روزهای 1936؛ آن اجرای هوشمندانه و تاثیر گذار در آناپاراستاسی وقتی النی – قاتل شوهرش – به برادرش می گوید تقصیر کسی نبود پیش اومد؛

آن صحنه چشم اندازی در مه که برف مي بارد و آدم ها مجسمه وار زير برف ايستاده اند؛ تنها الكساندروس و وولا راه مي روند و البته جلوتر مي دوند و ما دويدن شان را اسلوموشن مي بينيم تا جاييكه وولا مي آيد توي دوربين انگار بغل مان ميكند. یا آن صحنه دیگر که كه جلوي ساختماني كه در آن دارد عروسي برپا ميشود ماشيني اسبي نيمه جان را به خود بسته و روي برف ها مي كشد و جلوي ساختمان رها مي كند؛ الكساندروس و وولا روي جسم نبمه جان اسب مي نشينند و الكساندروس گريه مي كند.و البته آن صحنه اي كه بيشتر پوسترهاي فيلم از ان استفاده كرده اند؛ دستي غول آسا كه توسط يك هليكوپتر از آب بيرون كشيده شده و بر فراز آسمان به گردش در مي آيد. دستي كه انگشت اشاره ندارد

آنجلوپولوس را دوست دارم به خاطر آن صحنه داخل سینِما در زنبوردار و آن صحنه روی عرشه کشتی و آن صحنه ورود به کافه با کامیون و آن نمای پایانی

آنجلوپولوس را دوست دارم به خاطر تک تک لحظه‌های چمنزار .گریان به خاطر حس آ در نگاه خیره اولیس؛ به خاطر آن سه دقیقه‌اش در هر کس سینمای خودش؛ به خاطر آن عروسی عجیب در گام معلق لک‌لک؛ به خاطر آن سطر شاهکارش که آوارگی، بیشتر یک وضعیت درونی است تا یک وضعیت بیرونی و آن سطر دیگر که ما مرزها را پشت سر گذاشته ایم اما هنوز اینجاییم. چند مرز دیگر را باید عبور کنیم تا به خانه برسیم؟؛ به خاطر آن لحظه که مرد پایش را در هوا لب مرز بالا نگه می‌دارد

به خاطر آن کسی که میرفت از ساحل برای شاعر کلمه می‌اورد

آنجلوپولس را به خاطر همه فیلمهای خوبش دوست دارم.

استاد دیگر نیست تا فیلم‌های شاهکار بسازد برای ابد مرده است شنیدم یک احمقی با موتور زده به او و تا رسانده اندش به بیمارستان فوت شده

روحش شاد

استاد جایی گفته بود:

هیچ فیلمسازی لحظه ای را که اولین بار از دریچه دوربین نگاه کرده است فراموش نمی کند؛ لحظه ای که بیش از آنکه لحظه ی کشف سینما باشد لحظه ی کشف جهان است. اما لحظه ی دیگری هم هست و آن وقتی است که او به ظرفیت خود برای دیدن چیزها شک می کند که آیا نگاه خیره ی او درست و بی خطاست یا نه

نازارین

2012-01-24T12:22:00.000-08:00

تازگی‌ها زیاد آدم‌هایی به پستم می‌خورند که دارند برای فقرا کمک غذایی و لباسی و نقدی و هرجور دیگری جمع می‌کنند؛ به آخرینشان گفتم کمک کردن فقط همین نیست؛ چظور وقتی من خودم که نه فقیر بودم و نه گرسنه و نه بی لباس و چقدر به کمک نیاز داشتم همه تنهام گذاشتند و حالا هرروز کسی به بهانه ای اننتظار دارد کمکش کنم. نه داداش؛ خدا روزیتو جای دیگه‌ای بده

ولتر بود اگر اشتباه نکنم که جایی گفته بود (نقل به مضمون) که مسیحیت حتما یک دین آسمانی است وگرنه چیزی به این مزخرفی انقد عمر نمی کرد.

سال 1959 در جشنواره کن که تروفو چهارصدضربه را داشت و آلن رنه هیروشیما عشق من را، بونوئل همان چیز مزخرفی که ولتر گفته بود را به شکلی دوپهلو در نازارین نشان داد که البته نخل طلا را هیچکدام نبردند.

فرانسیسکو رابال در نازارین

Nazarin

محصول 1959 مکزیک

94 دقیقه سیاه‌سفید

نوسنده و کارگردان: لوییس بونوئل

زان پری چندین جفا نیکو نبود / وانگهی حق وفا نشناختن (اوحدی مراغه ای)

2012-01-23T10:47:00.000-08:00

نمی‌دانم چه سری است که اقتباس از رمان‌های بزرگ تاریخ ادبیات معمولا خوب از کار درنمی‌آید؛ آخرین نمونه‌ای که دیدم مادام بواری کلود شابرول بود؛ رمانی به آن عظمت و زیبایی، با آن نگاه دقیق و موشکافانه فلوبر، با آن بازی‌های خیره‌کننده‌اش با جزییات و استفاده‌های شاهکارش از المان‌های روزمره برای تشدید بیان وضعیت کارکترها برای مخاطب، در اجرای کلود شابرول به یک فیلم معمولی متمایل به ضعیف تبدیل شده است.

نه؛ گول فیلم شابرول را نخورید رمان فلوبر را بخوانید

ایزابل هوپر در مادام بوواری

Madame Bovary

محصول 1991 فرانسه

143 دقیقه رنگی

نویسنده و کارگردان: کلود شابرول بر اساس رمان مادام بوواری نوشته گوستاو فلوبر

قول و فعل بی‌تناقض بایدت / تا قبول اندر زمان بیش آیدت

2012-01-22T05:11:00.000-08:00

در مطلب قبلی که فکر می‌کنم حق مطلب ادا نشد نکته مهم فیلم سگ ولگرد کوروساوا این بود که جای این دو تا آدم – دزد و پلیس – به راحتی می‌توانست با هم عوض شود و بسیاری نکات فیلمنامه‌ای وکارگردانی در فیلم هست که روی این نکته صحه بگذارند. از سکانس لباس مبدل پوشیدن پلیس برای پیدا کردن دزد تا مقایسه خانه افسر پلیس با دزد و … . به هرحال صحبت پیرامون اینکه چقدر اراده آدمها در وضعیت زندگیشان موثر است و چقدرش خارج از اراده است را به دیگران واگذار می کنم با این بهانه اما می‌خواهم به یک فیلم خیلی عالی دیگر گریز بزنم؛ فارگو ساخته برادران کوئن؛

یکی از صحنه‌های کلیدی فیلم فارگو صحنه‌ی دیدار مارجی و مایک است؛ مارجی و مایک قبلا با هم همکلاسی بوده اند و الآن سالهاست همدیگر را ندیده‌اند؛ مایک می‌گوید زنش سرطان خون داشته و مرده و الآن خیلی اندوهگین است و احساس یک آدم شکست‌خورده را دارد؛ مارجی با رفتارش به او می‌فهماند که درک می‌کند اما کاری از او ساخته نیست؛ فردا مارجی متوجه می‌شود حرف‌های مایک دروغ بوده و او از زنش جدا شده و در واقع آنقدر زنش را عاصی کرده که از هم جدا شده‌اند؛ مارجی الان افسر پلیس است و زندگی خیلی دوست‌داشتنیی دارد. (حامله است و نصف‌شب که به او زنگ می‌زنند و باید برود محل جنایت، شوهرش برایش نیمرو درست می‌کند که گشنه نباشد و شوهرش هم در مسابقات طراحی تمبر شرکت می‌کند و وقتی طرحش برای تمبرهای 3 سنتی برنده می‌شود مارجی به او دلداری می دهد که قیمت ارسال محموله‌های پستی که بالا برود مردم از تمبرهای ارزانتر استفاده خواهند کرد و کلی جزییات دیگر که زندگی شیرین آنها را نشان می‌دهد) اینکه مارجی زندگی موفقی دارد اما مایک شکست خورده است شاید به خاطر این باشد که مارجی آدم هوشمندی است و مایک دروغگو. اما قطعا نمی‌توان از ده‌ها و صدها و شاید هزاران عامل دیگر چشم‌پوشی کرد. اینکه جری توی همچین دردسر بزرگی می‌افتد تنها بخاطر حماقتش بود؟ سرنوشت آدم‌هایی که در طول فیلم کشته شدند از پلیس اوایل فیلم تا زوجی که اتفاقی رد می‌شدند و تا آن مامور پارکینگ ماشین‌ها تا پدرزن جری را جز به مناسبات خارج از اراده آدم‌ها به چه چیز دیگری می‌توان نسبت داد؟

شاید برای داشتن زندگی خوب ترکیبی از هوشمندی و انسانیت لازم است چیزی که فقط در مارجی می‌بینینم و نه درهیچ کس دیگر.

از این حرفها که بگذریم درکنار فیلمنامه عالی و کارگردانی عالی فیلم فارگو بازی های بسیار درخشان بازیگران غیرقابل چشم‌پوشی است. یکی از یکی درخشان‌تر و عالی‌تر؛

من که فکر می کنم اسکار 97 حق فارگو بوده

حتا نخل طلای 96 هم که به رازها و دروغ‌‌های مایک لی داده شد می‌توانست به فارگو هم داده شود هرجند انتخاب میان شکست امواج فون‌تریه، تصادف کراننبرگ، فارگو، ماه اغواگر چن کایگه، کانزاس سیتی آلتمن، ابرهای بی‌مقصد کوریسماکی، زیبایی دزدیده شده برتولوچی، قهرمان خودساخته ژاک اویار و … برای هیات داورانی که به ریاست فورد کاپولا جایزه ها را داده اند کار آسانی نبوده آن سال

به هر حال دعوتتان می‌کنم به دیدن یک فیلم خیلی عالی:

عکس : استیو بوسمی، پیتراستورمیر و کریستین رودرود در فارگو

Fargo

محصول 1996 آمریکا و انگلستان

98 دقیقه رنگی

کارگردان: جوئل کوئن

تهیه کننده: ایتن کوئن

نویسندگان: جوئل کوئن و ایتن کوئن

عنوان مطلب از مولانا، مثنوی، دفتر پنجم، در بیان آنک نور خود از اندرون شخص منور بی‌آنک فعلی و قولی بیان کند گواهی دهد بر نور وی در بیان آنک آن‌نور خود را از اندرون سر عارف ظاهر کند بر خلقان بی‌فعل عارف و بی‌قول عارف افزون از آنک به قول و فعل او ظاهر شود چنانک آفتاب بلند شود بانگ خروس و اعلام موذن و علامات دیگر حاجت نیاید

آب دریاها سخت تلخ است آقا

2012-01-21T04:03:00.000-08:00

می‌تواست جایمان با هم عوض شود و بجای اینکه من در هتلی چندستاره از بالکن اتاق بیرون را دید بزنم و سیگار بکشم و تو در آسایشگاهی پرت در شهری پرت‌تر دراز کشیده باشی و برای یک نخ سیگار له‌له بزنی برعکس باشد؛ ما که سر یک سفره غذا خورده بودیم و از یک پدر و مادر با برادرها و خواهرهای یکسانی بزرگ شده بودیم قربانی مناسباتی شدیم خارج از اراده و قدرتمان؛ می‌توانست عوض من که چمدانم را می‌بندم تو باشی که لباس‌ها و ژیلت‌ها و مدارکت را بچینی داخل ساک و بروی کشورهای دیگر را بگردی؛ اما اینجور نشد؛ این بازی باخت باخت بود؛ مطمئن نیستم روزی که با هم رفتیم بدهی‌هایت را به مغازه‌های مختلف صاف کنیم چه حسی پیدا کرده بودی مطمئن نیستم وقتی سفارش مرا به وحید کرده بودی که مراقب من باشد چه حسی پیدا کرده بودی وقتی رفته بودی از کسانی که فکر می‌کردی ازت دلگیرند عذرخواهی کرده بودی، فقط می دانم آن یکی برادرمان هم بعدها که وسایلش را آورده بودند تحویل سرهنگ سحری داده بودند توی وسایلش یک تقویم جیبی بود که دور روز مرگش را خط کشیده بود؛ خطی قرمز؛ روزهایی که بی ‌دلیل گریه می‌کنم و حالم بد می‌شود و زیاد هم شده‌اند این روزها یاد تو می‌افتم؛ هروقت غیرقابل تحمل می‌شود شرایط، فکر می‌کنم تو هم لابد اینجوری بودی که عصرها دست به دامن من می‌شدی با هم باشیم. سختت بوده لابد؛ سخت تر از من شاید.

چند روز پیش زندگی‌نامه کوروساوا را که می خواندم دیدم برادری داشته به نام هی‌گو که در زمان سینمای صامت نقش نقال را داشته؛ یعنی فیلم که روی پرده پخش می‌شده او هم توضیح می‌داده که الآن کارکترهای فیلم دارند جه می‌گویند و دارد چه اتفاقی می‌افتد. بعدها که سینما ناطق می‌شود و این شغل از دست می‌رود هی‌گو افسرده می‌شود و خودکشی می کند.

حالم که بد می‌شود مازوخیست می‌شوم روزهای بد را مرور می کنم؛ آن روزها ما شرایط خوبی نداشتیم؛ هرآن منتظر اتفاق بدی بودیم و مدام دلشوره داشتیم و اضطراب و استرس؛ لااقل من یکی اینجوری بودم؛ توی جهنم بودم و نمی‌توانستم از جهنم بیرون بروم؛ خیلی قبل‌تر توی خوابگاه و دانشگاه و کلن توی تهران آدم غمگینی بودم؛ غمگین و مضطرب؛ منتظر بودم هر آن زنگ بزنند و آن خبر بد را بدهند؛ به همین خاطر دلایلی که برای انصراف از دانشگاه می‌آوردم برای همه مبهم بود؛ به همین خاطر منی که با رتبه 27 اولین انتخابم را در دانشگاهی که دوست داشتم قبول شده بودم شدم آدمی که به زور واحدها را پاس کنم و شش سال طول بکشد آن 140 واحد لعنتی؛ شش سال پر اضطراب و پر استرس با مسیری 13 ساعته که هر چند هفته یکبار باید تحملش می‌کردم؛

شاید هم درستش این است که بگویم همه چیز از فروردین سال 79 شروع شد؛ روزی که بلیت داشتم برای تهران و حالم بد شد؛ بستری شدم و نرفتم تهران؛ مرضم چیزی نبود که پزشک عمومی اورژانس تشخیص بدهد؛ مضطرب بودم

الآن که فکر می‌کنم خیلی قبل‌تر این مرض را گرفته بودم؛ ترس بی دلیل،‌اضطراب الکی، سالهای دبستان همیشه یک پایم دکتر بود و از دل‌درد می‌نالیدم و آخرش هیچ دکتری هم نفهمید چه مرگم است؛‌ توی شرایط بدی بودم؛توی شرایط بدی بودیم. هم من هم تو؛ برای من هنوز ادامه دارد؛ پروازهایم را پشت سرهم کنسل می‌کنم؛ هر روز دارم تنهاتر و غمگین‌تر می‌‌شوم. می‌توانست جای من و توعوض شود با هم به راحتی؛

Nora Ino : سگ ولگرد: Stray Dog

محصول 1949 ژاپن

122 دقیقه سیاه‌سفید

کارگردان: آکیرا کوروساوا

نویسندگان: آکیرا کوروساوا و ریوزو کیکوشیما

عکس: توشیرو میفونه و تاکاشی شیمورا در سگ ولگرد

عنوان مطلب برگرفته از شعری از لورکا

عجب آن دلبر زیبا کجا شد

2012-01-17T09:17:00.000-08:00

یک بار هم پایین‌تر از پل‌چوبی برای هر ماشینی که رد می‌شد دست تکان می‌دادم و می‌گفتم سیروس؟ سیروس! سیروس... سیروس، سیروس؛ سیروس/ و هیچدام مسیرشان به چهارراه سیروس نمی‌خورد؛ چندده‌باری که این کلمه را با بسامد هفت‌هشت‌ده بار در دقیقه تکرار کردم مثل شیمیدانی که یک‌دفعه‌ای در آزمایشگاه برحسب اتفاق چیزی را کشف می‌کند دیدم این واژه معنای خودش را از دست داد. بعدها دیدم و تجربه کردم که تکرار هرچیزی آن را خالی ازمعنا می‌کند یا بهتر است بگویم خالی از معنای قراردادی‌اش و انگار تکرار هرجیزی آن را به سمت معنای اورژینالش می‌برد. شاید سِرّ لزوم تکرار بسیاری عبارات و حرکات در آیین‌های عرفانی هم همین باشد اصلا؛ این موضوع تا مدت‌ها در گوشه‌ای از ذهنم مانده بود و مثل همان شیمیدان که یافته‌اش را در گوشه‌ای از آزمایشگاهش گذاشته باشد و هراز گاهی از سر تفنن سری به آن بزند گاهی با آن بازی بازی می‌کردم. تااینکه چند شب پیش نشستم به دیدن فیلمی که در آن نقاشی نسبتا سالخورده مدل زیبا و دلربایش را در فیگورهای مختلف فیگورهای مختلف فیگورهای مختلف فیگورهای مختلف طرح میزد تا اینکه بتواند او را خالی از هرجیزی بکند که به کار نقاشی‌اش نمی‌آید و به استخوان‌های او برسد به روح او به معنای ارژینال او و فیلمساز هم در اجرایی هنرمندانه و هوشمندانه چنان این صحنه‌ها را با دقت و به آرامش تصویر کرده بود که همین تجربه برای مخاطب ایجاد شود و به درکی والا از هنر برسد.

برنده جایزه ویژه هیات داوارن جشنواره کن در سال 1991؛ سالی که هیات داوارن که درمیانشان آلن پارکر و ونجلیس هم بودند به ریاست رومن پولانسکی نخل طلا را در حضور فیلم‌هایی از چن کایگه، فون‌تریه، کیشلوفسکی، دیوید ممت، آنگلوپولوس، ژاک ریوت و … به بارتون فینک دادند

La belle noiseuse

محصول 1991 فرانسه و سوییس

238 دقیقه رنگی

کارگردان: ژاک ریوت

نویسندگان: پاسکال بونیتزر، کریستین لورن
عکس : امانوئل برت

مصایب مهرزاد

2012-01-15T13:07:00.000-08:00

یک بار هم با وحید و مهدی رفتیم چرچیل لباس بخریم؛ من یک تی‌شرت خریدم که جلوش زیپ داشت و آبی آسمانی بود و روش نوشته بود ELLE، همین؛ من با این تی‌شرت هم دانشگاه می‌رفتم هم خانه عموم؛ به این خاطر این دو تا را گفتم که بدانید چیز عجیب غریبی نبود که مثلا انتظامات دم دانشگاه گیر بدهد – که گیر می داد به لباس های خیلی خارج از عرف – یا خانواده عموم چپ چپ نگاه کنند که این چیه پوشیدی؛ فقط یک تی شرت خوشکل بود؛ بعد به محض ورودم به خانه امن خودمان که دلم تنگ شده بود برایش و آمده بودم بعد از چند ماه سربزنم آن تی‌شرت گم و گور شد؛ یعنی شما فرض کنید گم و گور شد؛ فرداش برام یک تی‌شرت زاغارت آوردند که به تنم زار می‌زد؛ به زبان نمی‌آوردند، حتا اگر می گفتی هم انکار می کردند اما فکر می کردند اگر من با آن تی‌شرت آفتابی شوم قطعا پایه‌های اسلام و بالطبع نظام مقدس جمهوری اسلامی لرزان می‌شود. سالها بعد وقتی خواستم با زینب ازدواج کنم همان داستان تی‌شرت تکرار شد؛ برای اینکه مبادا پایه‌های اسلام و نظام لرزان شود مرا گوشه‌نشین کردند؛ من هم خار در چشم و استخوان در گلو ادامه می‌دهم بلکم لااقل در آن یکی دنیا به پاس این مصایب اجرمان بدهند.

اینها را گفتم که ترغیب شوید فیلم مصیبت ژاندارک را ببینید وگرنه تی‌شرت که چیزی نیست ژاندارک را زنده زنده سوزاندند و ککشان هم نگزید چون به نام خدا و مسیحیت این کار را کردند شاید هم فکر می‌کردند ممکن است پایه های ایمان مسیحیان آن عصر لرزان شود. درایر هم فیلمی ساخت که 1499 نمای کلوز‌آپ دارد که تقریبا نیمی از آنها کلوزآپهای ملی فالکونتی است که نقش ژاندارک را بازی می‌کند و در هیچ فیلم دیگری بازی نکرد و پالین کیل درباره بازی او در این فیلم گفت :

It may be the finest performance ever recorded on film

La passion de Jeanne d'Arc

محصول 1928 فرانسه

110 دقیقه سیاه و سفید ، صامت

نویسندگان: کارل تئودور درایر و جوزف دلتیل

کارگردان: کارل تئودور درایر

عکس: ملی فالکونتی

چریکه تارا

2012-01-14T01:51:00.000-08:00

فیلم چریکه تارا خودش شاهد و مصداق یکی از مفاهیمی است که بیان می‌کند. در سرزمینی که هزاران برگ تاریخ نانوشته و مهجور دارد که اگر نوشته می‌شد برگ‌های زرینی بود شبیه‌خوانی تاریخ دیگران حکایت غریبی است. این را منی می گویم که هیچ دلبستگی به کوروش بزرگ و داریوش کبیر و امثالهم ندارم. هیچ تعصبی هم روی هیچ تاریخی ندارم. فقط حرفم این است که وقتی در این مملکت اتفاقاتی افتاده که می‌توانسته نوشته شود و فیلم شود و شبیه‌خوانی شود و تآتر شود و رمان شود و ویترین شود و … مسخره است شبیه‌سازی تاریخی از دیگران که به هزار زور و زحمت و دروغ درامش شکل نمی‌گیرد . هرچند دیگر عادت کرده ایم و کیست که نداند دلایل پشت پرده را

چریکه تارا یکی از زیرموضوعاتی که دارد این است و خودش همانطور که گفتم شاهد همین موضوع است.

تاریخ سینمای ایران در همین چند دهه فعالیتش برگ‌های زرینی دارد که تعمدن دیده نشده‌اند و به جای آنها فیلم‌های دیگری در بوق و کرنا شده است.

چریکه تارا اولین فیلمی بوده که پس از انقلاب توقیف شده است. فیلمی که به جرات نه یک سر و گردن که خیلی برتر و سرتر از حتی فیلمهای مطرح سال‌های قبل و بعدش بوده و هست. اگر همیشه قیصر و گاو و خشت و آیینه را بزرگ می‌کنیم به خاطر جهشی است که در متن آن فیلمها رخ داده است وگرنه کیست که خطاهای کارگردانی و فیلمنامه‌ای آنها را نبیند. فیلم‌های تحسین شده دهه شصت هم همینطور؛ (دارم از جریان رسمی سینما حرف می‌زنم) قصدم تخریب آن فیلمها نیست که فیلمهای تاریخ‌سازی بوده‌اند قصدم ندیده شدن چنین شاهکاری است. حرفم هم اصلا مقایسه و جریان سازی نیست دارم می‌گویم دقت کنید که وقتی یک اثر هنری تحسین می‌شود به خاطر موقعیت تاریخی آن است یا دلایل درون‌متنی دارد؛ چریکه تارا به دلیل متن کم‌نظیرش و کارگردانی‌ منحصربه فردش، فیلمبرداری عالی‌اش و بازی‌های تحسین برانگیزش ستایش برانگیز است مستقل از زمان ساختش.

چریکه تارا

محصول 1979 ایران

110 دقیقه رنگی

نویسنده و کارگردان: بهرام بیضایی

عکس: سوسن تسلیمی

آوازهای سرزمین مادریم

2012-01-13T04:58:00.000-08:00

بهمن قبادی اولین فیلم بلندی که ساخت فیلمی بود که بعدها انگار همه‌ی فیلم‌هاش از دل آن درآمد؛ فیلم گمگشته‌ای در عراق که داستان خواننده‌ای کرد است که به دنبال هناره، زن سابقش، همراه فرزندانش به سمت دیگر مرز راه می‌افتد و سازهایشان هم همراهشان است؛ دلیل رفتنشان در این فیلم با دلیل رفتنشان در نیوه‌مانگ فرق دارد اما کلیت همان است و انگار همین ایده را به شکلی دیگر بعدها در نیوه‌مانگ گسترش می‌دهد؛

سکانسی در فیلم هست که آواره‌های کرد زیر چادرهایی که زده‌اند زندگی‌ می کنند، وضعیت ناراحت کننده‌ای است که بعدها در لاک‌پشت‌ها هم پرواز می کنند گسترش داده شده و عمیق‌تر و بحرانی‌تر هم می‌شود. سکانس دیگری در فیلم هست که عده‌ای مال‌التجاره‌شان را بر گرده‌ی قاطرهایشان گذاشته و از کوره‌راهی برفی مسیری مرزی را طی می‌کنند همین صحنه بعدها گسترش پیدا کرده و فیلمی مستقل و زیبا به نام زمانی برای مستی اسبها را شکل داده است.

انگار قبادی از همان اول همه فیلمهایی که بعدها می‌خواسته بسازد را در ذهن داشته است.

گمگشته ای در عراق

محصول 2002 ایزان

108 دقیقه رنگی

نویسنده و کارگردان: بهمن قبادی

عکس: شهاب ابراهیمی و در پس‌زمینه : فائق محمدی و الله‌مراد رشتیان

باید شاشید به مملکتی که من برای آپ کردن این مطلب سه روز است دارم سروِرهای کشورهای مختلف را دست به دامن می شوم بلکم چندقطره اینترنت داشته باشم اینجوریاست که دیکتاتوری نفرت ایجاد می کند از خود.

Tirez sur le pianiste

2012-01-08T10:28:00.000-08:00

دیدین این روضه‌خونای حرفه‌ای یه روضه‌ای دارن که همیشه نمیخوننش؟ یه وقتای خاصی ممکنه مثلا بخوننش؛ اونوخت با اون روضه‌شون بیشترین اشکو از عزادارا می‌گیرن؛

یا یه آهنگ ترکی بود که یه عده باهاش خودکشی کردن

فیلم natural born killers هم بود که حداقل 52 تا قتل بهش نسبت داده شد؛

خلاصه اینکه میخواستم به بهونه فیلم shoot the pianist یه همچین پستی بنویسم که یه عده‌تون خودکشی کنین و یه عده‌تون دیگه از پای مانیتوراتون بلند نشین و یه عده هم دیگه به برنگردین پای پی‌سی

مصالحشم دارم؛ اما بهتون رحم می‌کنم

فقط ببینینش:

shoot the pianist

محصول 1960 فرانسه

80 دقیقه سیاه و سفید

نویسنده و کارگردان: فرانسوا تروفو بر اساس رمانی از دیوید گودیس

عکس: ماری دوبویس و چارلز (شارل) آزناوور

رویاها چیزهای خوبی هستن حتی اگه ترسناک باشن. فقط مرده ها رویا ندارن؛ دون‌لوپ

2012-01-07T06:25:00.000-08:00

اسمش را بگذارید تناقض؛ یا نگاه مردسالارانه یا آنتی‌فمنیسم یا هر چیز دیگر مهم نیست؛ این یک واقعیت است که ما مردها هرچقدر هم رویکرد شرافتمندانه‌ای به زندگی داشته باشیم بازهم نقطه ضعفمان زن‌هاست. نمی توانیم خودمان را نگه داریم. ممکن است صبح مثلا داور یک دوئل شرافتمندانه بوده باشیم و عصر در کافه‌ای در دفاع از نجابت و شرافت داد سخن داده باشیم اما درمقابل یک زن زیبا کمتر به آن حرف‌ها پایبندیم؛‌ این ویژگی ماست و اصلا نباید به عنوان نقطه ضعف از آن یاد کرد؛‌ ممکن است بگویید (مخاطبین مونث البته) شش نفرتان یک زن را ارضا نمی کنید و هرکدامتان چشمتان دنبال شش زن است؛ انکار نمی‌کنم، بله، ما اینجوری هستیم. اما این دلیل نمی‌شود که آدم‌های باشخصیت،‌موقر و جنتلمنی نباشیم. من خودم شخصا هرچند وقت یکبار با دیدن دختری که فقط یکی فقط یکی از آن ویژگی‌های اغواگر را داشته باشد (این ویژگی ها مرد به مرد فرق می‌کند) اگر نگویم گرگی می‌شوم که بوی خون به مشامش خورده لااقل خودم را در آستانه سقوط در دره‌ای می بینم که به شهادت شاهدان هنوز شکستگی استخوانهایم از سقوطهای پیشین تازه است.

به هرحال قبلا در مورد تریستانا با هم حرف زده‌ایم؛ فرصتی شد که دوباره ببینمش؛ لحن سرد بونوئل در روایت موضوعی که پتانسیل شدیدی برای تبدیل به یک ملودرام را دارد ستایش برانگیزست. ساختمانی که بونوئل از ریزه کاری شخصیت‌هایش بنا می‌کند اعجاب‌انگیز است. چیزی که من را بیشتر مجذوپ خودش می‌‌کند شخصیت دون‌لوپ است. شخصیتی که به راحتی می‌توان او را آماج تیرهای ریاکاری و خباثت کرد اما این ساده‌ترین کار است. عمیق‌تر که به او نگاه کنیم جنتلمنی واقعی است که نفظه ضعفش را – نقظه ضعف همه مردها در تاریخ ها و جغرافیاهای متفاوت – انکار نمی‌کند.

تریستانا

محصول 1970 اسپانیا،‌ایتالیا و فرانسه

95 دقیقه رنگی

نویسنده و کارگردان: لویییس بونوئل

با بازی کاترین دونووو (تریستانا)، فرناندو ری (دون لوپ)،‌، فرانکو نرو (هوراسیو)، لولا گاوس (ساتورنو)
عکس: کاترین دونووو

لباسی برای عروسی

2012-01-06T11:15:00.000-08:00

از دور شاید قشنگ به نظر برسد اما فقط از دور است که قشنگ است. اینکه مثلا دلکش می‌خواند (شور و حال کودکی برنگردد دریغا) و بعد ما دلتنگ کودکی می‌شویم خب شاید از منطر روانکاوی و روانشناسی دلایل خودش را داشته باشد که دارد - هرجند من فکر می کنم این بیشتر یک آموزه اجتماعی است که نسل به نسل به غلط منتقل می‌شود- اما من یکی هرگز حاضر نبیستم شور و حال کودکی دوباره برگردد. بچه‌ای که شیرین‌زبانی می‌کند و اطرافیانش به وجد می‌آیند لزوما خودش به وجد نمی‌آید چه بسا هزارجور ترس و دلهره دارد که با این شیرین‌زبانی پناهگاهی برای خودش درست می‌کند و امیدوار است زودتر شب‌ادراریش تمام شود و امیدوار است شاید فردا همین‌ها که برایش ذوق می‌کنند بگیرند سر بچه همسایه را که چشم دیدنش را ندارد گوش تا گوش ببرند و هرچه جلوتر می‌رود می‌بیند تهدیدهای محیط اطراف بسیار بیشتر از فرصت‌های آن است؛

البته این فقط یک وجه ناچیز از وجوه متعدد فیلم لباسی برای عروسی کیارستمی است که بیشتر به خاطر تم مشترکش با سایر کارهای آغازین کیارستمی مثال زدم؛ (کودک نان و کوچه را به خاطر بیاورید و موقعیت دلهره‌آورش را؛ کودک زنگ تفریح را به خاطر بیاورید و ظلم به ناحق بر او رفته‌اش را ؛ کودک تجربه را به خاطر بیاورید و مورد بی‌اعتنایی قرار گرفتن‌اش را؛ نوجوان تنها در میان جامعه مسافر را به خاطر بیاورید )

وجه دیگر این است که این فیلم را می‌توان یک فیلم نئورئالیستی تام دید و غالب المان‌های فیلم‌های نئورئالیستی را در آن دید؛ حتم دارم اگر بغض‌های فرهنگی نبود و کیارستمی انقدر در بین فیلم‌سازان ارضا نشده‌ی وطنی و منتقدین غرض‌ورز و باندباز محسود و مبغوض نبود همین فیلم نسبتا کوتاهش قدر بیشتری داشت اکنون.

مهم نیست البته؛ زمان همه جیز را ثابت کرده و می‌کند؛ همینکه بعد از 35 سال هنوز دیدن دارد و تازه است یعنی اینکه استاد کارش را خوب بلد بوده و هست.

کائوس - اپیزود پنجم

2012-01-03T10:26:00.000-08:00

یک دوست مجازی دارم که در اروپا زندگی می کند

دانمارک

ایرانی است و با یک ایرلندی زندگی می کند

حس خوبی نسبت به او دارم

دوستی مان در حد خواندن وبلاگ های همدیگر است و کامنت گذاشتن برای هم

گاهی در حین قدم زدن یا پک زدن به سیگار به یادش می افتم و احساس می کنم او هم تنهاست و غمگین

اگرچه آنجایی که او زندگی می کند مشروب آزاد است و آدم‌ها دغدغه سکس ندارند اما اینها او را خوشبخت نمی‌کند و من با آدم‌هایی که احساس خوشبختی نمی‌کنند خوب ارتباط برقرار می کنم

این را از مادرم ارث برده‌ام

اصلا همه دور و بری هایم همین آدم های بدبخت بیچاره هستند

چند وقت پیش توی یکی از کامنت هایش نوشته بود گاهی برایت گریه هم می کنم

انقدر خوشحال شدم

از اینکه دیگران متوجه رنج کشیدنم باشند خوشحال می‌شوم

این را هم شدیدا از مادرم ارث برده ام

مادرم وقتی تعریف می کند درپرسه ¹ فلانی، زن بهمانی گفت تو جقدر آدم زجر کشیده ای هستی از شادی در پوستش نمی گنجد و اشکش در می‌آید بعد شروع می کند مور آوردن²

من مور بلد نیستم در عوض وبلاگم را به روز می کنم و به وبلاگ آدم های بدبخت بیچاره سر می زنم و برایشان کامنت می گذارم مثل حضرت علی که به یتیمان کوفه سر می زد و برایشان غذا می برد.

1پرسه: مراسم ختم زنانه در مناطق کردنشین ایران

2مور آوردن: مویه کردن؛ آواز حزین زنان کرد همراه با گریه که غالبا در مراسم ختم خوانده می‌شود

Everybody knows that I am in trouble

2012-01-03T03:53:00.000-08:00

پائولو و ویتوریو تاویانی عزیز

از ساخت کائوس، 27 سال می‌گذرد یعنی وقتی من دو سالم بوده شما کائوس را ساخته‌اید. وقتی من دو سالم بوده یعنی سال 1363 شمسی معادل 1984 میلادی؛ زمانی که اینجا جنگ بود و هر روز عده‌ای از ایرانی‌ها و عراقی‌ها که دشمن هم بودیم بدبخت می‌شدند. خیلی از آن بدبخت‌ها هنوز هم زنده‌اند هنوز هم زنده‌ایم و گاهی کابوس می‌بینیم و صبح که بیدار می‌شویم می‌بینیم گوشه‌ی لب‌هامان تبخال زده؛ خیلی‌هامان سعی کرده‌ایم به زندگی عادی برگردیم؛ سعی کرده‌ایم آن قسمت‌های کابوس‌آلود را محدود کنیم به زمان‌ها و مکان‌های خاصی مثلا پنج‌شنبه‌ها سر قبر عزیزانمان؛

در باقی زمان‌ها و مکان‌ها سعی می‌کنیم مثل آدم‌های عادی رفتار کنیم؛ مثلا می‌نشینیم پای شبکه‌های ماهواره و سریال‌های آمریکای جنوبی یا ترکی یا عربی را می‌بینیم. این کار شب‌هایمان است. روزها سعی می‌کنیم پول بیشتری در بیاوریم تا زندگی بهتری داشته باشیم. هرچند تلاشمان خیلی موفق نیست و هرچه بیشتر در می‌آوریم کمتر لذت می‌بریم اما راضییم. من خودم تازگی‌ها یک ماشین ال‌90 خریده‌ام که خب شما شاید ندانید چجور ماشینیست. مهم هم نیست. مهم این است که بیشتر وقت‌های رانندگی موسیقی کلاسیک اروپایی گوش می‌کنم؛ موتزارت، باخ، شوپن و دیگران. اینها یعنی اینکه داریم زندگی عادیمان را می‌کنیم. حتا احتمال جنگ با آمریکا و اسراییل هم باعث نشده از زندگی عادی فاصله بگیریم و اتفاقا توی قهوه‌خانه‌ها و کبابی‌هایمان درباره‌اش حرف می‌زنیم و چایی‌هایمان را هورت می‌کشیم که باز هم دلیلی است بر عادی بودن شرایطمان.

من در همین شرایط عادی تقریبا روزی یک فیلم نگاه می‌کنم. درست یک هفته پیش بود که فیلم کائوس شما را دیدم. همان ابتدای فیلم و در صحنه پیدا کردن آشیانه کلاغ احساس کردم یک چیزی غیرعادی است. فیلم را استپ کردم رفتم طبقه پایین آپارتمان پیش دوستم وحید که اتفاقا او هم کارگردان است. داشت یک نمایش جدید را تمرین می‌کرد. یکی دو ساعتی شاهد تمرین او و بازیگرانش بودم اما آن چیز غیرعادی عادی نمی‌شد. برگشتم واحد خودم؛ ادامه فیلم را دیدم. وقتی ماریا گراتزیا آن نامه‌ی کذایی را انشا می‌کرد گریه کردم. برای من گریه کردن یک چیز عادی است؛ مخصوصا هنگام تماشای فیلم؛ وقتی دیدم آن دختر به جای نوشتن نامه دارد خطوطی بی‌معنا را روی کاغذ می‌کشد بیشتر گریه کردم؛ در تمام سکانسی که مهاجرین ایتالیایی به سمت آمریکا روانه می‌شدند گریه کردم و وقتی نامه ماریا را آن مرد پاره کرد بدجور حالم بد شد. مخصوصا با آن حرف‌هایی که پشت‌بندش زد. سرتان را درد نیاورم تمام طول اپیزود اول فیلم چشم‌هایم خیس بود. در اپیزود دوم هم وقتی باتا برای بار دوم ماه‌زده شد و آن نعره‌ها را کشید مجبور شدم فیلم را باز هم استپ کنم؛ حالم عجیب غیرعادی شده بود. یک تراس کوچک دارم که روی آن سیگار می‌کشم؛ عادی نشدم. بعد اپیزود رکوییم را دیدم کمی آرام شده بودم اما عادی نه؛ تا اینکه آن صحنه تشییع جنازه را دیدم؛ می توانید حدس بزنید چه حالی شدم. آن جملاتی که هماهنگ از دهان تشییع کنندگان بیرون می‌آمد مهم نبود که به چه معناست مهم این بود که ما این صحنه‌ها را در زمان‌ها و مکان‌های خاصی تجربه می‌کنیم؛ همانها که قبلا برایتان گفتم؛ بعد هم اپیلوگ فیلم را دیدم؛ (خوشبختانه من نسخه ارژینال کائوس را دیدم که اپیزود خمره در آن نیست) فرداش برای حسین – دوستم که داستان‌نویس است – تعریف کردم که چجوری آن تصاویر ذهنی مربوط به چندده سال پیش لوییجی پیراندللو دمار از روزگارم در‌آورده؛ گفتم به حسین که حس کرده‌ام شصت هفتاد سالم است و حالم اصلا خوب نیست.

از دیدن فیلمتان یک هفته گذشته و من هنوز به زندگی عادی برنگشته‌ام؛ دو روز از این یک هفته را که اصلا سر کار هم نرفتم و نشستم دوباره کائوس را دیدن؛‌ دیدن که چه عرض کنم زخم خوردن زخم شدن زخم بودن؛ دوباره فلوکستین و پروپرانول خوردن را از سرگرفته‌ام و حالم اصلا خوب نیست؛ اصلا اقایان پائولو و ویتوریو تاویانی

حالم اصلاخوب نیست

من نمیذارم هیچ نامه‌ای به مقصد برسه،خودت گفتی این کار بی‌فایده‌س، خودت گفتی پیرزن دیوونه!، شما که دارید میرید ما رو فراموش کنید، ما رو که روی زمینامون کار می‌کنیم، زناتونم فراموش کنین، زناتون که بعد از شما هرزه میشن

2012-01-01T09:24:00.000-08:00

بچه های عزیزم

این مادرتان است که دارد این سطرها را می‌نویسد

از این بیغوله‌ی پر اشک به آن سرزمین طلایی و زیبا

امروز درست 14 سال است که شما رفته‌اید

و 14 سال است که من تنهام

و منتظر شما

فردا یک دسته آدم بدبخت دیگر به آمریکا مهاحرت می‌کنند و من باهوش‌ترین و مومن‌ترینشان را انتخاب خواهم کرد کسی که بتوانم به او اعتماد کنم تا این نامه را به دست خودتان برساند.

او را از روی جشمهایش انتخاب خواهم کرد چرا که قلب آدم ها را از راه جشمهایشان می‌توان دید

من آدم خیالپرداز و متوهمی نیستم؛ اگر کسی بهتان گفت که مادرتان دیوانه شده باور نکنید

باور نکنید

به این حرفها که این دختر دارد الآن از زبان من برای شما می‌نویسد باور کنید

...

این قسمت‌هایی از نامه تلخ ماریا گراتزیاست برای فرزندانش در آن سر دنیا؛ تلخی نه فقط در نامه ماریا گراتزیا و سرنوشت غمبار او که در سرنوشت جامعه‌ای است که خوشبخت نیست و ساکنانش برای قطره‌ای خوشبختی از غربتی به غربت دیگر می‌روند و نمی‌يابند. این تلخی حتا در سرنوشت نامه هم هست نامه‌ای که ماریا دیکته می‌کند اما دختری که بایدبنویسدش نمی‌نویسد و تنها خطوطی کج و معوج روی کاغذ رسم می‌کند که بعدتر موجب مسخره بقیه هم بشود که ماریا گراتزیا نامه را به خط آمریکایی‌ها نوشته است و همین خطوط کج و معوج هم البته به دست فرزندانش نمی‌رسد. با این مقدمه تلخ، برادران تاویانی (با همکاری لوییجی پیراندلو) ما را به دنیایی تلخ می‌برند. دنیای تلخ فرزند سوم ماریا گراتزیا. و از همین مسیر است که به عوارض آزادی‌های انقلابی گریزی زده می‌شود و فضای روستایی و کهن فضایی پاک و صمیمی و دوست‌داشتنی نیست؛ برعکس، فضایی نامتمدن و بربر است که تأثیر رفتارهای متوحشانه افراد تا نسل‌ها بعد می‌آید و می‌آید و می‌اید تا برسد به من در گوشه‌ای پرت از دنیا.

کلاغی بی‌گناه و شوم با زنگوله‌ای در گردن بر فراز همه‌مان در پرواز است.

کائوس - 2

2011-12-31T11:26:00.000-08:00

فیلم با جملاتی از لوییجی پیراندلو آغاز می‌شود :

"Therefore I am son of chaos, and not allegorically, but in true reality, because I was born in our countryside, located near entangled woods, named Cavusu by the inhabitants of Girgenti: a dialectical corruption of the genuine and antique Greek term kàos."—Luigi Pirandello

نگاه نکوهش‌آمیز نویسنده و فیلمساز را به فضای متوحش و تمدن‌نیافته روستایی می‌توان به وضوح دید. نگاهی نه نمادین و استعاری که آشکارا مبتنی بر واقعیت.

(Kaos (chaos

محصول 1984 ایتالیا و فرانسه

188 دقیقه رنگی، مونو

ساخته برادران تاویانی

بر اساس داستان‌هایی از لوییچی پیراندلو

تلخ همچون قرابه‌ی زهری

2011-12-31T02:57:00.000-08:00

فیلم با صحنه‌ای شروع میشود که عده‌ای روستایی کلاغی را در آشیانه‌اش پیدا می‌کنند. کلاغی که روی تخم‌ها خوابیده است و روستاییان که می‌گیرندش و می‌بینند کلاغ ماده نیست نر است و روی تخم‌ها خوابیده است از پاها آویزانش می‌کنند و تخم‌ها را به سمتش پرتاب می‌کنند و بعد با خلاقیت وحشیانه‌ی یکی دیگر ار آنها زنگوله‌ای به گردنش بسته می‌شود و آزاد می‌شود. گفتم آزاد؟ آیا این آزادی است که با زنگوله‌ای به گردن پرواز کنی؟ سرنوشت تلخ این کلاغ همچون رنگ سیاهش بر سرزمینی که بر آن پرواز می‌کند سایه می‌افکند. در پست‌های بعدی توضیح می‌دهم چگونه

(Kaos (chaos

محصول 1984 ایتالیا و فرانسه

188 دقیقه رنگی، مونو

ساخته برادران تاویانی

بر اساس داستان‌هایی از لوییجی پیراندلو

تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز

2011-12-26T03:05:00.000-08:00

هرچه فکر کردم چیزی به این تک مصراع اضافه کنم دیدم هرجه بنویسم چیزی به این مصراع اضافه نمی‌شود.

برنده اسکار بهترین بازیگر زن نقش اول (ناتالی پورتمن)

Black Swan

محصول 2010 آمریکا

108 دفبفه، رنگی، دالبی

کارگردان: دارن آرنوفسکی

نویسندگان: مارک هایمن و آندره هاینز

نیمه شب در پاریس

2011-12-20T07:55:00.000-08:00

یک نویسنده‌ی تازه‌کار آمریکایی (گیل) همراه نامزد و خانواده نامزدش آمده‌اند پاریس؛ پدرزنش برای بیزینس آمده، خودش برای ماهیگیری؛ شب، نامزدش را در یک مجلس رقص تنها می‌گذارد و می‌آید در خیابان‌های پاریس قدمی بزند، سوار یک کالسکه می‌شود و می‌رود به هشتاد نود سال پیش!

نکته‌ی آموزشی اول:

گیل قبل از سوار شدن به کالسکه کاملا مست است و این یک تمهید فیلمنامه‌نویسی است که منطق روایت به هم نخورد. (مثل آن فصلی از پرگنت هنریک ایبسن که فضای فانتزی و تخیلی‌ پُِر جن و پَری دارد که اگر دقت کرده باشید فصل قبل با بیهوش شدن پرگنت تمام می‌شود در اثر خوردن سرش به یک صخره و این می‌تواند توهمات او باشد؛ تاکیدم بر رعایت منطق روایت است درمواردی که اثر خودش را منطق‌گریز یا منطق ستیز نشان می دهد)

نکته آموزشی دوم:

وقتی منظق فیلمنامه‌نویسی را رعایت کرده باشی مُجازی خلاقیت‌هایت را جوری نشان دهی که یک عده بگویند ساختار شکنی کرده (مهم نیست چه بگویند) اینکه سوار یک کالسکه شوی و به جای اینکه بروی به مکانی دیگر (مثلا فلان محله) بروی به زمانی دیگر (مثلا فلان دهه)

نکته آموزشی سوم:

این در ادامه‌ی نکته‌ی آموزشی اول است؛ تمهید مستی ِ خالی هرجند کافی است برای ایجاد فضای فانتزی اما وقتی می‌توان آن را قوی‌تر هم کرد چرا نکنیم؟ گیل داستان نویس است و خیال‌پرداز؛ در واقع دارد خیال‌پردازی می‌کند و دیدارهایش با همینگوی و دالی و … در واقع داخل رمانی اتفاق می‌افتد که دارد می‌نویسد. درواقع داریم دو روایت ِ نه جندان موازی را می‌بینیم.

چهار:

نکته سوم که گفتم روی دیگری هم دارد؛ بگذارید فرض کنیم شخصیت‌های رمانی که گیل دارد می‌نویسد وارد زندگی واقعیش شده‌اند؛ (مثل یک بوس کوچولوی فرمان‌آرا)

نکته‌ی آخر:

صحنه‌ای در فیلم هست که خودش به تنهایی یه فیلمه؛ گیل به بونوئل می‌گه (نقل به مضمون) یک ایده برات دارم؛ بونوئل می‌گه چه ایده‌ای؟ گیل میگه یه عده توی یه مهمونی شام هستن؛ شام که تموم میشه می‌خوان برن خونه‌هاشون می‌بینن نمی‌تونن از خونه برن بیرون. بونوئل می‌گه چرا؟ گیل میگه نمی‌تونن دیگه.

Midnight in Paris

محصول 2011 اسپانیا و آمریکا

نویسنده و کارگردان: وودی آلن

94 دقیقه رنگی

مرگ در آب و هوای خوش اندیشه نشیمن دارد

2011-12-18T00:48:00.000-08:00

تجربه از دست دادن یک عزیز تجربه منحصربه‌فردی است. با همه اشتراکات حسی به نظر می‌رسد برای هر کس به شکلی منحصربه‌فرد جلوه می‌کند. همانگونه که زن آنتی‌کرایست را خوب می‌فهمم - اگرجه نه به آن شدت و حدت - اما خودم شانه‌هایم را گل رفته‌ام و موهایم را هم کنده‌ام. مادرم را هم دیده‌ام که جطور صورتش را زخم کرده بود. زن ِ درخت زندگی را هم خوب می‌فهمم وقتی آسمان را به فرزند خردسالش نشان می‌دهد و می‌گوید خدا آنجا زندگی می‌کند (عین ِ این تجربه را شخصا داشته‌ام به شکلی دیگر البته؛ وقتی پدرم فوت شد مادرم رو به آسمان می‌کرد و به خدا بد و بیراه می‌گفت) و بعد از جند روز رو به اسمان می‌کند و می‌کوید "فرزندم را به تو بخشیدم"؛ این را هم خوب می‌فهمم چرا که برای رضا نماز وحشت خواندم و روزه گرفتم و خدا را واسطه کردم که به او سخت نگیرد.

تجربه از دست دادن یک عزیز تجربه عجیبی است. هرکسی هم از زاویه خودش با آن برخورد می‌کند. ترنس مالیک که در هاروارد و آکسفورد فلسفه خوانده است و در ام‌آی‌تی تدریسش کرده است و گاهی فیلم می‌سازد در آخرین فیلمش درخت زندگی از زاویه‌ای ایمانی، ازلی به موضوع نگاه می‌کند. امیدوارانه زندگی را با همه سختی‌ها و تلخی هایش می‌ستاید و به کسانی که شک دارند یادآور می‌شود به تجربه‌های پیشینشان بیندیشند؛ به اولین تحریکات جنسی‌شان، به حسادت‌های بچگی، به سخت‌گیری‌های پدر، به عطوفت‌های مادر و به عظمت کیهان و شگفتی هایش؛

درخت زندگی شعر بلندی است در ستایش زندگی

The tree of life

محصول 2011 آمریکا

139 دقیقه رنگی

نویسنده و کارگردان: ترنس مالیک

لازمه پانویس اضافه کنم بگم عنوان پست از خودم نیست و از کیه؟

سینما برای سینما

2011-12-16T02:10:00.000-08:00

گاهی هم هنرمند بی‌آنکه از منظر فلسفه یا سیاست یا جامعه‌شناسی یا تاریخ یا … به اطراف نگاه کند هنر را تنها برای هنر می‌خواهد و دست به آفرینش می‌زند. His Girl Friday را اگرچه می‌توان در بستر رکود اقتصادی آمریکا در اوایل قرن بیستم و ظهور فساد سیاسی و اوضاع اجتماعی آن وقت و با تاکید بر استقلال اجتماعی و شخصیتی زن‌ها دید اما من ترجیح می‌دهم در حق خودم جفا نکنم و آن را یک کمدی خالص ببینم که 92 دقیقه بیننده را در حد ارگاسم سرگرم می‌کند. فیلمنامه به شدت دقیق و جزییات پردازی‌شده، بازی‌های عالی و دیالوگ‌های هوشمندانه His Girl Friday یا معادل رایج فارسی آن "منشی همه‌کاره او” را یک کمدی ناب و استثنایی کرده ست از هاوارد هاکس. بیخود نیست که تارانتینو آن را بهترین کمدی تاریخ سینما می‌داند.

His Girl Friday

محصول 1940 آمریکا

92 دقیقه سیاه‌سفیذ

کارگردان: هاوارد هاکس

نویسنده: چارلز لدرر بر اساس نمایشنامه‌ای از بن هکت

با بازی : کری گرانت و رزالیند راسل

ببینیم آسمان هر کجا ایا همین رنگ است؟

2011-12-12T04:36:00.000-08:00

یه دوس‌دخترم نداریم شب بیدارمون کنه بگه دزد اومده بیدار شیم ببینیم واقعا دزد اومده فرداش دزدگیر نصب کنیم تو خونه‌مون، راه بیفتیم با ماشینمون بریم روستاهای دورو بگردیم توی مسیر با دو تا تیکه که ماشینشون بنزین تموم کرده لاس بزنیم اون ناراحت شه به روی خودش نیاره بعد خودمون بنزین تموم کنیم اون سوار ماشین یه یارویی بشه یه ساعت بعد برگرده با یه گالن بنزین، من بهم بربخوره شب بریم توی یه متل سر راهی بخوابیم و وقتی سکس می‌کنیم با هم، من بفهمم اون داره به کارگر پمپ بنزین فک می‌کنه و من خودم به همون تیکه‌هایی که توی راه لاس زده بودم باهاشون و بعد یاد حرف لکان بیفتم که امر جنسی وجود ندارد و ادای کارکترای فیلمای آنتونیونیو دربیاریم که ارتباظشون با هم مخدوشه و حرف همو نمی‌فهمن

دوس دختر اونجوری نداریم عیب نداره عوضش سِلیم اِوجی (Selim Evci) فیلم Iki Çizgi رو ساخته که معادل انگلیسیش میشه two Lines ؛ تازه محصول 2008 ترکیه هم هست

این جزییات است که پدر آدم را در می‌آورد.

2011-12-10T08:56:00.000-08:00

به مداحی‌ها و نوحه‌خوانی‌‌های این ایام هم دقت کنید می‌بینید چیزی که اشک ملت را درمی‌آورد صرفا اصل ماجرا نیست. یک لحظه‌ای صحنه‌ای نکته‌ای چیزی ظریف که رو می‌شود ناله‌ها بلند می‌شود. خودم را دیگر کمتر مثال می‌خواهم بزنم که فقدان رضا مثلا قابل‌تحمل‌تر است تا مور (مویه) های مادرم وقتی مثلا یاد قفل در خانه رضا می‌افتد. معشوقی هم که از دست رفته باشد فقدانش در جزییات بیشتر خودش را به رخ می‌کشد – در تایید حرف خودم و شاهد مثال ر.ک. حرف‌های بارت در سخن عاشق – خلاصه اینکه تراژدی خودش را درجزییات عمیق‌تر نشان میدهد – در کمدی یک موقعیت کلی می‌تواند تاثیرگذارتر باشد – آتالای تاسکیدن هم در فیلمش مومو Mommo وقت‌هایی که زور می‌زند موقعیت دراماتیک احمت و آیشه را در شرایط جدید زندگی‌شان (مرگ مادرشان) تاثرآمیز نشان دهد کمتر موفق است تا صحنه‌ای که پدربزرگ سر ایشه را می‌تراشد. بله این جزییات است که پدر آدم را در می‌آورد.

پانویس:

Mommo

محصول 2009 ترکیه

نویسنده و کارگردان: آتالای تاسکیدن

به هیچ یار مده خاطر و به هیچ دیار

2011-12-07T07:27:00.000-08:00

همونجور که یه غذا میل به گندیدن داره، همونجور که آدما پیر میشن و میمیرن، همونجور که جنازه‌ها بو می‌گیرن، همونجور که جهان میل به بی‌نظمی داره، روابط آدما هم ازین قضیه مستثنی نیست و فرقی نمی‌کنه رابطه هموسکشوال فرانتس و لئوپارد باشه یا رابطه فرانتس و آنا که تا مرحله نامزدی هم رفتن یا رابطه لئوپارد و ورا که ورا به خاطرش تغییر جنسیت هم داده، همه‌ش رو به اضمحلاله چون ماها خوب یا بد، درست یا غلط، همدیگه رو جنده می‌کنیم و بعدش یا همو تحمل می‌کنیم یا نه، اگه فهمیدیم این قضیه رو میشیم لئوپارد، اگه نفهمیدیم یا میشیم فرانتس که آخرش خودمونو می‌کشیم یا در یک حالت تجربه نشده اما نشون داده شده طرفمونو می‌کشیم، یا میشیم ورا که همه چیمونو می‌بازیم و تهش هیچی، یا آنا که می‌ریم توی رختخواب یکی دیگه که یه جور دیگه گندیدن رو تجربه کنیم. مطمئنم اگه زندگی مادرفرانتس رو هم می‌دیدم همین بود که یکی رو جنده کرده بود و حالا توی رختخواب یکی دیگه از اول؛ همینه که هست می‌خوای قبول کنی یا نه

کلیدواژه‌های متن:

Gouttes d'eau sur pierres brûlantes، آب بر صخره‌‌های سوزان می‌چکد، Water drops on burning rocks، سینمای 2000، سینمای فرانسه، فرانسوا اوزون، راینر ورنر فاسبیندر، جشنواره فیلم 2000 برلین

عنوان مطلب از شیخ اجل سعدی

مهمانان بی‌دردسر

2011-12-05T10:37:00.000-08:00

پیشتر هم گفته‌ام که شخصا به وجود یک جهان موازی با این جهان معتقدم؛ جهانی که هنگام خواب‌دیدن روی این یکی می‌افتد. نمی‌توانم به همین سادگی قبول کنم که اتفاقات روزانه یا امیال و آرزوهای درونی باعث می‌شود شب‌ها تصاویری معمولا عجیب ببینیم و به همین راحتی بگذرم از دنیایی که برای خودم مثلا حمام‌ها همیشه در آن در طبقات زیرزمین هستند (ویژگی همه خواب‌های خودم که در آن حمام باشد) یا دستشویی‌ها که همیشه چندتایی هستند و یکی دوتاشان خراب است یا هواپیمایی که درست از 14 ماه پیش تا الان هر جند وقت یک‌بار سقوط می‌کند و من شاهد آن هستم و … . عرض کردم شخصا به جهانی موازی با این یکی که در آن هم هستم باور دارم. برایم بدیهی است درست مثل وقتی که عمو بونمی و جن نشسته‌اند شام می‌خورند و هوای (زن بونمی که سالها پیش فوت شده) سر میز پیدایش می‌شود کسی تعجب نمی‌کند و برایشان بدیهی است. همانقدر بدیهی که بروی دم غاری حس کنی و بدانی در یکی از زندگی‌های پیشینت اینجا به دنیا آمده‌ای و گاومیشی که ماغ‌ می‌کشد بدیهی باشد برایت که این زندگی قبلی یا بعدی کسی است شاید خودت و آنقدر بدیهی باشد برایت که گربه‌ماهیی باشی که در برکه‌ای بهشتی با شاهزاده‌ای همبستر بشوی بی‌آنکه هیچ‌چیز برایت عجیب باشد (مگر وقتی در خواب میزی که روبرویت باشد همزمان کلاغی باشد مثلا تعجب می‌کنی؟)

پانویس:

چه مهمانان بی دردسری هستند مردگان

نه به دستی ظرفی را چرک میکنند و نه به حرفی دلی را آلوده

تنها به شمعی قانع‌اند و اندکی سکوت … ( زنده‌یاد حسین پناهی )

کلیدواژه‌‌‌های متن:

Loong Boonmee raleuk chat، Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives، عمو بونمی که زندگی‌های قبلی‌اش را به یاد می‌آورد، فیلم‌های 2010، سینمای تایلند، آپیچاتپونگ ویراسِتاکول، جشنواره کن 2010

تا چند خرقه بردرم از بیم و از امید / درده شراب و واخرم از بیم و از امید

2011-12-01T13:11:00.000-08:00

مرزهای امید تا آنجا می‌تواند پیش برود که هر رنجی را قابل تحمل کند و در شرایطی که چیزی برای از دست دادن نداری چیزی از جنس ایمان سربرآورد و امیدوارت کند به چیزهایی از جنس خودش که حکمتی در کار است حتما، یا آزمونی است این، یا مقدمه‌ای برای رستگاری یا چیزهای دیگری از این دست. صدای مسیح را یا نشانه‌های خدا را در اطرافت ببینی یا بشنوی و زندگی در اتاقکی ناامن را کنار خط مترو برایت دلپذیر کند.

نزدیک‌ترین مرز ناامیدی اما شاید سکویی باشد در ایستگاه مترو که خودت را پرت کنی زیر قطار که خلاص شوی از این اردوگاه اجباری که در آن هر چند وقت یک‌بار یکی را به قید قرعه به دار می‌کشند و امید پلیدترین پلیدی‌ها باشد چرا که عذاب را به تعویق می‌اندازد(۱).

و این هردو انگار از یک جنسند و دور یک میز نشسته‌اند با هم قهوه می‌خورند و همدیگر را به شکلی بی‌رحمانه به جالش می‌کشند.

دارم از The Sunset limited حرف می‌زنم؛ محصول 2011 آمریکا، با بازی خیره کننده و استثنایی ساموئل‌ال‌جکسن و کارگردانی تامی‌لی‌جونز (91 دقیقه، رنگی؛ نویسنده: کورمک مک‌کارتی)

(1) عبارت امید پلیدترین پلیدی‌هاست … از نیچه است.

- عنوان مطلب از دیوان شمس

مرده بدم زنده شدم

2011-11-28T11:39:00.000-08:00

جان به جانم کنند آدم کلاسیکی هستم با علایق کلاسیک؛ سلیقه‌ی موسیقایی و ادبیم فریاد می‌کند و سینما هم همینطور؛ دیدن فیلمی از میزوگوچی به وجدم آورده است. فیلمی که البته قصه‌ای کلاسیک را به سبکی می‌توان گفت مدرن روایت می‌کند. داستان دو برادر که یکی در پی ثروت و دیگری در پی قدرت به تعالی توام با قهقرا می‌رسند. خانواده‌هایشان را از دست می‌دهند و به درکی عمیق از زندگی می‌رسند.

نه؛ اوگتسو این نیست.

به سینما در آوردن افسانه‌ای کهن؛ افسانه ازدواج با یک روح شیطانی

نه؛ اوگتسو این نیست.

بگذارید از نمایی بگویم که جنجوری و واکاسا در برکه‌ای آب‌تنی می‌کنند و دوربین از روی آنها پن می‌کند به سمت دیگری که جنجوری و واکاسا زیر درختی نشسته‌اند. کارگردانی عالی میزوگوچی مثال‌زدنی است و جالب‌تر اینکه این کارگردانی مدرن 58 سال پیش اجرا شده است.

یا نمای به یادماندنی عبور جنجوری و زن و بچه‌اش و توبی و زنش از روی رودخانه که آدم را یاد نماهای آنگلوپولوس می‌اندازد.

به وجد آمده‌ام از دیدن فیلمی عالی و نمی‌دانم از کجا شروع کنم.

صحنه‌ای درفیلم اوگتسو هست که آدم را میخکوب می‌کند. صحنه‌ای که جنجوری از شهر برمی‌گردد روستا پیش زن و بچه‌اش و شب با زنش حرف می‌زند و این صحنه در تقابل با صحنه‌ای در آغاز فیلم است که جنجوری فقط به پول بیشتر فکر می‌کند و وقتی زنش میاگی می‌گوید لباسی که برایم خریده‌ای را دوست دارم اما عشقت را بیشتر تحسین می‌کنم و مشخصا جنجوری اصلا این حرف‌ها را درک نمی‌کند و حالا در اواخر فیلم وقتی به درکی از این حرف‌ها رسیده و با زنش حرف می‌زند و می‌خوابد و صبح که بیدار میشود خدای من باید فیلم را ببینید حیفم می‌اید بگویم که صبح چه اتفاقی می‌افتد.

یا صحنه‌ای که جنجوری با تصویر واقعی (واقعی؟ واقعیت کجاست؟ کدام سمت صفحه سینما؟) خانه واکاسا مواجه می‌شود؛ مگر آدم از یک فیلم چه می‌خواهد.

Ugetsu monogatari

محصول 1953 ژاپن

94 دقیقه سیاه و سفید

کارگردان: کنجی میزوگوچی

نویسنده: یاشیکا یودا

خواهی که بگوییم، بده جام صبوحی / تا چرخ برقص آید و صد زهره‌ی زهرا

2011-11-26T11:07:00.000-08:00

فیلم‌های وندرس جدای از مشخصه‌های فرمی و محتوایی بارز، همیشه سرشار از جذابیت بصری‌ بوده‌اند و آس فیلم‌هایش در این زمینه پیناست. مستندی شکوهمند در ستایش پینا باوش و در ستایش هنر رقص.

اگر فیلم Talk to Her را دیده باشید شاید خاطرتان باشد صحنه‌ای که مارکو به تآتر می‌رود و صحنه‌ای را می‌بینیم که زنی دوان‌دوان عرض صحنه را همچون کسی که دارد در خواب می‌دود می‌دود و کسی دیگر صندلی‌ها را سراسیمه از جلوی پایش برمی‌دارد. تا پینا را ندیده بودم نمی‌دانستم این اثر معروفی است به نام کافه مولر که پینا باوش طراحش بوده است.

ما که با دیدن آدم‌هایی که حرف می‌زدند بی آن که حرف بزنند – باید فیلم را ببینید تا بدانید از چه حرف می‌زنم – و رقص‌هایشان، تا آسمان هفتم رفتیم؛ دارم فکر می‌کنم آنهایی که نسخه سه‌بعدی فیلم را در سینما دیده‌اند تا کجای عرش سیر کرده‌اند.

Pina

محصول 2011 آلمان، فرانسه و انگلستان

106 دقیقه

مستند

موزیکال

رنگی

نویسنده و کارگردان: ویم وندرس

پنج‌شنبه‌ها را برای خودم گریه می‌کنم

2011-11-25T00:25:00.001-08:00

مادرم عصا گرفته؛ از حالا به بعد، با عصا راه می‌رود. این فصل تازه‌ای است از زندگی؛ فصلی که دیروز کلید خورد، وقتی که با نوک عصا، کنار قبر رضا خط می‌کشید می‌گفت من را اینجا دفن کنید، فرشته را اینجا و عصا را کنارتر نشانه می‌رفت. آسمان صالاباد داشت ابری می‌شد؛ چند زن از بستگان آقای احمدی که همیشه سفارش مادرم را به من می‌کرد و آمده بودند سر خاک او، آمدند پیش مادرم گفتند با او این کار را نکن و او من بودم و دست خودم نبود، شدید شده بودم و آرام نمی‌شدم و شدیدتر می‌شدم و دلداری‌ها سنگین‌تر می‌شدند. حاج‌حسین گفت مردم! فتاح‌خان رفت چراغ خانه مردم را روشن کند چراغ خانه‌ی خودش خاموش شد و چراغ خانه خودش که می‌گفت من بودم و آن دستی که جا مانده بود روی تیر من بودم و آن تشنه‌ام تشنه‌ام گفتن‌ها من بودم و استخوان سیاه‌شده‌ی دست فتاح‌خان من بودم و شیون‌ها من بودم و عصای دست مادرم من بودم و خوراکی‌های روی قبر رضا من بودم و عَلَم یا اباالفضل روی قبر رضا من بودم.

از دیروز تا حالا، از این فصل تازه‌ زندگی، هزار گریه‌ی بی‌امان روی تراس رفته چقدر مانده نمی‌دانم

مسیر انحرافی به سمت سعید نوری

2011-11-24T08:32:00.000-08:00

اسلاووی ژیژک مستند 150 دقیقه‌ایی دارد به اسم مسیر انحرافی به سینما The Pervert's guide to cinema که نویسنده و اجراکننده‌اش خودش است؛ یکی دو سال پیش درگیر ترجمه کردن زیرنویس آن بودم که نیمه‌کاره رها شد و چندوقت پیش کتابی به دستم رسید از دوستی نازنین (سلام رفیق رضا) به اسم "سینما به روایت اسلاوی ژیژک" که ترجمه همان زیرنویسی بود که من تا نصفه کار کرده بودم. نکته تاثربرانگیز و غمناک کتاب (غمناک‌تر از اینکه حلول را هلول نوشته و به جای واژه امروزی و فارسی کشاورز نوشته برزگر) این است که مترجم (کسی به اسم سعید نوری) نمی‌داند چیزی که ترجمه کرده چیست! در شناسنامه کتاب نوشته شده "کتاب حاضر ترجمه ای از سخنان ژیژک است که از اینترنت گرفته شده است”! به هرحال فیلم را از دست ندهید مخصوصا به خاطر تحلیل شکفت‌انگیز ژیژک از روانی هیچکاک. کتاب را هم نخواندید نخواندید انگلیسی حرف زدن ژیژک مثل خودمان است!

بله، رسم روزگار چنین است

2011-11-23T10:11:00.000-08:00

آقای احمدی علاوه بر اینکه فامیلمان بود سه سال هم معاون دبیرستانمان بود. یک‌بار هم با هم رفتیم اردو. توی اکبرجوجه بچه‌ها چو انداختند که نان را توی رب انار تریت کرده خورده. اصرار داشت در حرف زدنش از کلمه "عدم” استفاده کند. همین خودش هزار خاطره راست و دروغ برای بچه‌ها ساخته بود از حرف زدنش. پرونده انضباطی بچه‌‌ها پر بود از مدارک و مستنداتی که جمع کرده بود؛ از یک تکه از توپ پلاستیکی‌ای که بچه‌ها توی کلاس با آن بازی کرده بودند تا قیف‌های کاغذی که سرشان را خیس می‌کردیم و می‌چسباندیم به سقف.

توی مراسم‌های ختم معمولا می‌دیدمش. همیشه سفارش می‌کرد که هوای مادرت را داشته باش توی زندگی زجر زیاد کشیده مبادا از گل نازک‌تر بگویی بهش. اینجور وقت‌ها دیگر از "عدم” استفاده نمی‌کرد. صمیمی بود و مهربان. امروز چهلمش بود.

مرا همچون پدر بنگر نه همچون شوهر مادر

2011-11-22T09:28:00.000-08:00

در زندگی‌نامه برادران تاویانی می‌خوانیم که دیدن فیلمی از روسلینی باعث شده که آنها به فیلمسازی روی بیاورند و شاید همین موضوع بی تاثیر نبوده باشد که سالی که روسلینی رییس هیات داوارن کن بوده (سال 1977) اعضای هیات داوارن که در بینشان کارلوس فوئنتس و پالین کیل هم بودند در حضور رابرت آلتمن با سه زن، ویم وندرس با دوست آمریکایی، آنگلوپولوس با شکارچیان، مارگریت دوراس (بله مارگریت دوراس!) با Le camion، ریدلی اسکات با The Duellists،‌ ماریو مونیچلی با یک مرد کوچک متوسط و …نخل طلا را به برادران تاویانی دادند.

پدر سالار با همه تعریف‌ها و تمجیدهایی که نثارش شده فیلمی نبود که انتظارش را داشتم. معمولا هم اقتباس‌های سینمایی از آثار فاخر ادبی (آب بابا ارباب را واقعا می‌توان به راحتی یک اثر فاخر دانست) خیلی موفق از آب در نیامده‌اند همانطور که مثلا اقتباس کوروساوای بزرگ از ابله کار ضعیفی بود. روحی که در رمان "آب بابا ارباب" هست هرگز در فیلم برادران تاویانی نیست.

- عنوان مطلب از مولانا جلال‌الدین بلخی

کیارستمی و دیگر هیچ

2011-11-19T10:03:00.000-08:00

زندگی و دیگر هیچ کیارستمی از آن دست فیلم‌هایی است که عمیقا دوست دارم. دلواپسی یک کارگردان و فرزندش برای بازیگران یکی از فیلم های قبلی‌اش که دچار زلزله شده‌اند و نشان دادن چشم‌اندازهایی نه لزوما بکر یا طبیعی -بلکه برعکس حتا- از منظر دو شخصیت اصلی فیلم ـ کارگردان و پسرش – و آن سپیدی‌های متن – از احمدپورها گرفته تا غیاب زن کارگردان – در کنار ریزه‌کاری‌های هوشمندانه کارگردان (اینجا خود عباس کیارستمی منظور است نه فرهاد خردمند که نقش کیارستمی را بازی می کند) از مینی‌بوس پلاک زاهدان تا نقش قلب تیرخورده روی دست گچ‌گرفته عابری که نشانی می‌دهد به کارگردان اثری زیبا و انسانی آفریده است که ارزش چندین بار دیدن دارد حتا بعد از 20 سال

سه فیلم با یک بلیت

2011-11-18T02:32:00.000-08:00

فیلم Fur: An Imaginary Portrait of Diane Arbus محصول 2006 آمریکا به کارگردانی استیون شاینبرگ، با بازی نیکول کیدمن و رابرت داونی جونیور به مدت 122 دقیقه رنگی فیلم احمقانه‌ای است که ارزش دیدن ندارد. آنقدر احمقانه که حیفم می‌آید حتا درباره‌اش بنویسم.

فیلم The Asphalt Jungle محصول 1950 آمریکا به کارگردانی جان هیوستن 112 دقیقه سیاه و سفید مثل خیلی فیلم‌های کلاسیک دیگر با داستان‌پردازی دقیق و کارگردانی بی‌نقص تا انتها شما را با خود می‌برد. فیلم مورد علاقه من نیست اما فیلمی است که باید دید

فیلم "تهران من حراج" محصول 2009 استرالیا و ایران (96 دقیقه رنگی) یک فیلم احمقانه دیگر است که نویسنده و کارگردان آن گراناز موسوی به نظرم تصور کرده که هرکس فیلمی زیرزمینی بسازد و در آن نشان بدهد که بسیجی ها میریزند توی پارتی ها و دختر پسرها را دستگیر می‌کنند بعد توی دادکاه شلاقشان می‌زنند کار ارزشمندی ساخته است. همه زورش را هم می‌زند که مخاطب با شخصیت مرضیه همذات‌پنداری کند یا لااقل به او حق بدهد و برایش دل بسوزاند اما زور کارگردان به جایی نمی‌رسد چون کارگردان نیست.

پرکن قدح باده که معلومم نیست / این دم که فرو برم برآرم یا نه

2011-11-12T08:21:00.000-08:00

پریشب پیش پیرمردی بودم که روحش در تنش جا نمی‌شد. تکان تکان تکانش می‌داد. به چشم‌هایت که نگاه می‌کرد زلال می‌شدی؛ از معدود لحظاتی بود که فکر می‌کردم دلم گاهی ممکن است تنگ زندگی شود. مثل وقت‌هایی که دربرخورد با صحنه‌ای، لحظه‌ای، تصویری فکر می‌کنی این شاید آخرین بار باشد. مثل پولارویدهای تارکوفسکی که حس احتمال آخرین بار بودن را دارند با خودشان. خداحافظی که کردیم دستش را بوسیدم با حسی که درونم را تکان می‌داد. حس احتمال آخرین بار بودن

پ.ن: یک دم نور؛ پولارویدهای تارکوفسکی

تنظیم جووانی چیارامونته و آندری تارکوفسکی

ترجمه پریسادمندان

انتشارات حرفه: هنرمند

128 صفحه

6500 تومان

داستان چند وقتی که دارل بودم

2011-11-10T03:40:00.000-08:00

«یه نفر داره از تو هشتی می آد. دارله. از جلو در که می‌گذره تو اتاق نگاه نمی‌کنه. یولا نگاهش می‌کنه‌، می‌ره پشت خونه ناپدید می‌شه. یولا دستش رو بلند می‌کنه آروم می‌کشه رو گردن‌بندش، بعد رو موهاش. یولا که می‌بینه من مواظبش هستم هاج‌و‌واج می‌شه.»

یادم نیست در عنوان‌بندی "چه کسی امیر را کشت؟” اشاره‌ای شده بود که با الهام از رمان خاصی یا نه. البته از نظر محتوایی هیچ ربطی نداره اما فرم کار که شخصیت‌ها بیایند رو به دوربین حرفشان را بزنند و از دل همین حرف‌ها قصه دربیاید را باید می‌گذاشت توی گیومه. چون سال‌ها قبل ویلیام فاکنر پانزده نفر را در پنجاه‌ونه بخش رو به مخاطب نشانده و حرف‌هایشان را زده‌اند و از دل حرف‌ها داستان خانواده باندرن‌ها شکل گرفته.

مادر خانواده باندرن‌ها، اَدی باندرن Addie Bundren که قبلا کیک‌های خیلی خوبی می‌پخت دارد می‌میرد. درست پشت پنجره‌ای که ادی کنار آن دراز کشیده و دیویی‌دل با بچه‌ای که از کارگر مزرعه توی شکمش دارد، دارد بادش می‌زند، کَش پسر بزرگ خانواده دارد برایش تابوت درست می‌کند. کش نجار قابلیه. دارل و جوئل مانده‌اند بروند برای یکی دو روز سر یک زمینی کار کنند که سه دلار پول توشه یا بمانند پیش مادرشان. می‌روند کار کنند و بر که می‌گردند مادرشان مرده است. جوئل حتا از او خداحافظی هم نکرده بود. وَردمَن پسر کوچک خانواده امروز یک ماهی گرفته به این بزرگی؛ به وصیت مادرشان جنازه را می‌برند جفرسون خاک کنند، پیش خانواده پدری خودش. تا جفرسون دو سه روز راه است. اَنسی، پدر خانواده، پونزده ساله که یک دندون هم تو دهنش نیست.

«پونزده ساله یک دندون تو دهنم نیست. خدا خودش می‌دونه. همین نعمتی که خودش به آدمیزاد داده که بخوره جونش قوت بگیره پونزده ساله از گلوی من پایین نرفته. از اینجا و اونجا زده‌ام که خونواده‌ام سختی نکشند، بلکی یک دست دندون بخرم که بتونم نعمت خدا رو بخورم. این پول رو دادم گفتم اگه من بتونم از خورد و خوراکم بگذرم، پسرهام هم می‌تونند از اسب سواری‌شون بگذرند. خدا خودش شاهده.»

برای اونایی که نمی‌دونن داستان اسبه چیه بگم که چندوقت پیش بود که جوئل همه‌ش خوابش می‌برد، وسط کار،‌ وسط حرف زدن حتا، وسط غذا خوردن؛ فک کردیم مریض شده، بعدش فهمیدیم شبا که بقیه می‌خوابن این می‌زنه بیرون دم صبح برمی‌گرده. دیویی بود گمونم که می‌گفت طرفش دختر نیست زنه. شوهر داره. تا خودم رفتم عقبش دیدم میره سر یه مزرعه کار می‌کنه شبا که با پولش یه اسب بخره برا خودش. همین اسبی که الان اَنسی گفت داده که به جای اون و پول دندونای خودش و پول کَش که می‌خواست گرامافون بخره و یه چند تا آت و آشغال دیگه دو تا قاطر بخره به جای قاطرایی که توی رودخونه غرق شدن و این جنازه رو توی تابوت داخل گاری که نمیشه بدون قاطر برد تا جفرسون.

تکنیک کار فقط نشوندن شخصیت‌ها رو به مخاطب و شنیدن حرفاشون نیس. گاهی بین دو تا جمله مثل سلام – سلام چند تا پاراگراف میاد که زمان رو انگار ثابت میکنه فاکنر

«بابا می‌گه «جوئل کجاست؟» من از وقتی بچه بودم فهمیدم آب که تو سطل چوب کاج بمونه خیلی خوش‌مزه می‌شه. آب نیمه خنک مزهٔ ملایمی داره، مثل بوی بادی که وسط تابستون از لای درخت‌های کاج بیاد. آب باید اقلاً شش ساعتی تو سطل مونده باشه، باید با ملاقهٔ کدویی هم بخوری. آب رو هیچ وقت نباید تو کاسهٔ فلزی خورد.

شب مزه‌ش باز هم بهتر می‌شه. شل می‌گرفتم رو تختم تو هشتی دراز می‌کشیدم تا همه خوابشون می‌برد. بعد پا می‌شدم می‌رفتم سراغ سطل آب. رنگش سیاه بود، چوبش هم سیاه، سطح راکد آب سوراخ گردی بود توی هیچ. قبل از اون که با ملاقه اون هیچ رو بیدار کنم گاهی دو تا ستاره هم تو سطل می‌دیدم، گاهی هم یکی دو تا تو ملاقه، بعد آبم رو می‌خوردم. بعدش دیگه بزرگ‌تر و گنده‌تر شدم. اون وقت صبر می‌کردم تا همه خوابشون ببره، تا من بتونم پیرهنم رو بالا بزنم. صدای نفس خوابشون رو می‌شنیدم، تن خودم را حس می‌کردم ولی دست نمی‌زدم، می‌گذاشتم سکوت خنک به تنم بخوره، با خودم می‌گفتم شاید کَش هم توی تاریکی خوابیده داره همین کار رو می‌کنه، شاید دو ساله داره می‌کنه، قبل از اینکه من بخوام یا بتونم.

پاهای بابا کج و کوله شده‌اند. پنجه‌هایش بی‌ریخت و کج و کوله‌اند، رو پنجه‌های کوچکش دیگه هیچ ناخنی نمونده از بس که وقتی بچه بوده با چارق‌های دست سازش تو گل و شل کار کرده. جفت کفش‌های چرم خامش رو گذاشته کنار صندلی. انگار که این‌ها رو با یک تبر کند از آهن خام تراشیده‌اند. ورنون از شهر برگشته. هیچ وقت ندیده‌ام با روپوشِ کار بره شهر. می‌گن زنش نمی‌ذاره. زنه یک وقت معلم مدرسه بوده.

ته موندهٔ آب ملاقه رو می‌پاشم زمین، دهنم را با آستینم پاک می‌کنم. قبل از صبح فردا بارون می‌گیره. شاید هم قبل از غروب امروز. می‌گم رفته تو طویله داره مال‌ها رو می‌بنده».

فقط هم همین نیس که زمانو نیگر داره برش می‌گردونه عقب حتا. نمونه‌ش وقتی بعد از مردن اَدی باندرن، اَدی باندرن میاد رو به مخاطب حرفاشو میزنه و از ازدواجش با اَنسی میگه و از رابطه‌ش با کشیش و از جوئل که از انسی نیس از همون کشیشه‌س.

«به نظرم گناه هم مثل همون لباسي بود که هر دومون در برابر دنيا تنمون مي‌کرديم، مثل همون حجب و حيايي که لازم بود، چون که او خودش بود و من هم خودم بودم؛ گناه هم هر چه که سنگين‌تر، وحشتناک‌تر... تو جنگل که منتظرش بودم، قبل از اين‌که منو ببينه منتظرش که بودم، به نظرم مي‌اومد لباس گناه پوشيده. به نظر او من لباس گناه پوشيده‌ام؛ ولي لباس او قشنگ‌تره، چون لباسي که او با گناه معاوضه کرده بود لباس مقدسي بود. به نظرم گناه ما مثل لباس‌هايي بود که از تنمون درمي‌آوريم تا اون خون وحشتناک رو با صداي کلمه‌ي بي‌جوني که تو آسمون پرواز مي‌کرد جفت و جور کنيم... »

و انگار اصلا اگه بخوایم یه شخصیت اصلی تعریف کنیم برا کل ماجرا همین اَدیه که میگه :

«وقتي کَشْ به دنيا اومد فهميدم کلمه‌ي مادري رو يک آدمي ساخته که به اين کلمه احتياج داشته، چون کساني که بچه دارند عين خيال‌شون نيست که اين کار کلمه‌اي هم داره يا نداره. فهميدم کلمه‌ي ترس رو هم يک آدمي ساخته که اصلاً ترسي نداشته؛ غرور رو هم آدمي که اصلاً غرور نداشته.فهميدم موضوع اين نبوده که عن دماغ‌شون در اومده موضوع اين بوده که ما ناچار بوده‌ايم با کلمات از همديگه کار بکشيم...»

ویل لکل همزه لمزه

2011-11-08T04:12:00.000-08:00

یک فیلم احمقانه دیدم؛ احمقانه و مزخرف. توضیح می‌دهم چرا

بعضی‌ها فکر می‌کنند ساختن کمدی آسان‌تر از ژانرهای دیگر است. از ده‌نمکی که جوک‌های خندیده شده و از مد افتاده را می‌گذارد دهن بازیگرها تا لری چارلز که فکر می‌کند خنده‌دار است ببینیم کسی تا حالا دستشویی فرنگی ندیده و با آب داخل آن صورت می‌شورد یا گهش را می‌ریزد توی پلاستیک از صاحبخانه می پرسد با این چه کار کنم یا وقتی سوار آسانسور هتل می‌شود فکر می‌کند این اتاقی است که به او داده‌اند و وسایلش را درمی‌آورد. کارگردان به طرز احمقانه‌ای فکر کرده دعوای یک آدم لاغر و بلند با یک چاق و کوتاه خنده دار است.

فیلم تحقیرآمیز و آب‌بندی‌شده بورات را دیدم – آنقدر آب‌بندی شده که حتا نرسیده‌اند چک کنند اگر بازیگر اصلی فیلم در صحنه مصاحبه با مجری سیاهپوست نمی‌داند گی یعنی چه چطور هنگام خواندن سرود مقدس کشورش تاکید می‌کند که در کشورش گی وجود ندارد؟! - مشخصاتش را فقط برای این می‌نویسم که شما وقتتان را با آن تلف نکنید.

بورات: آموزه‌های فرهنگی آمریکا برای ملت بزرگ قزاقستان

محصول ۲۰۰۶ آمریکا

۸۴ دقیقه رنگی

کارگردان: لری چارلز

نویسندگان: ساخا بارون کوئن و آنتونی هاینز

برش‌های کوتاه

2011-11-07T00:37:00.000-08:00

برش‌های کوتاه (short cuts) با تصویر سمپاشی شهر (لس‌آنجلس) توسط هلیکوپترها برای مبارزه با مگس‌های مدیترانه‌ای آغاز می‌شود و با زلزله‌ای پایان می‌یابد که شهر را تکان می‌دهد اما آدم‌ها بعید است تکان خورده باشند. دکتر رالف (دندانپزشک) کماکان از این که سه سال پیش میشل زنش مارین را بوسیده و مارین در حالت عصبی گفته بود که با هم سکس هم داشته‌اند معذب است. به همین خاطر شاید خوشحال نیست که زنش امشب استوارت و زنش کلر را برای شام دعوت کرده و باز هم معذب است از اینکه زنش شاید چشمش دنبال استوارت باشد و مدام نقاشی‌های اروتیکش را نشان می‌دهد. کلر هم وقتی می‌فهمد که استوارت وقتی با دوستانش رفته‌اند ماهیگیری به جنازه زنی برخورده‌اند که داخل آب غرق شده و به ماهیگیری‌شان ادامه داده‌اند تا روز بعد ناراحت است. استوارت صبح روزی که با دوستانش می‌روند ماهیگیری توی کافه سربه‌سر دورین(پیشخدمت کافه) می‌گذارند و مدام از او کره می‌خواهند تا دورین برای برداشتن کره خم شود و آنها زیر دامن دورین را ببینند و ارل (راننده) هم شاهد این صحنه است و می‌گوید از اینکه مردم کون زنم را دید بزنند معذبم و دورین در مسیر برگشت به خانه با پسربجه‌ای (کیسی) تصادف می‌کند که فردا تولدش است و وقتی می‌خواهد پسربچه را به بیمارستان یا خانه برساند پسربچه مانع می‌شود و می گوید چیزیم نیست حالم خوب است و تازه مادرم گفته سوار ماشین غریبه‌ها نشوم و حرف هم حتا باهاشان نزنم و خودش قدم‌زنان برمی‌گردد خانه و نمی داند – هیچکس هنوز نمی‌داند- که لخته‌ای خون داخل سرش درست شده که به مرگ او خواهد انجامید. پدربزرگ کیسی سالهاست که پسرش (هاوارد، پدر کیسی، مجری تلویزیون) را ندیده و از وقتی از زنش جدا شده – چون یک بار با خواهرزنش خوابیده و زنش صحنه را دیده – جای دیگری زندگی می‌کند و حالا که آمده بیش از آن که نگران نوه‌اش باشد درباره خودش حرف می‌زند و بعد از مرگ کیسی دوباره از آنجا می‌رود و پدر مادر کیسی هیچ‌وقت کیک تولد پسرشان را نمی‌بینند. بیل گریموری است که با هانی زندگی می کند و همسایه‌هاشان یک ماه خانه‌شان را به آنها سپرده‌اند که مخصوصا ماهی‌هایشان بی‌غذا نمانند. بیل هوس باز است و دوست همیشگی‌اش جری هم همینطور (جری شغلش تمیزکردن استخر است). زن جری (لوییس) شغلش این است که سکس تلفنی داشته باشد و با حرف‌های تحریک‌کننده‌اش مشتریانش را ارضا کند. شوهرش طبعا هم از این موضوع معذب است. شری (خواهر مارین) با شوهرش مشکل دارد. شوهرش جین (که پلیس است) مدام به او خیانت می‌کند و این چیزی نیست که از شری مخفی مانده باشد. جین با بتی ارتباط دارد و بتی هم مدام به شوهرش استورمی (خلبان همان هلیکوپترهایی که شهر را سمپاشی می‌کنند) خیانت می‌کند. همه این آدمها در یک چیز دیگر با هم مشترک‌اند. شبها معمولا به کافه‌ای می‌روند که تس خواننده جاز، آنجا آواز می خواند. آهنگی غمگین که در آن همه زندانی زندگی‌اند و این غم آنقدر پیش رونده است که زویی دختر تس را به خودکشی می‌کشاند.

چنین وضعیتی عمیقا نیاز به سمپاشی دارد. وضعیتی که در آن آدم‌ها به هم خیانت می‌کنند، خانواده‌های از هم گسیخته‌ای دارند و هرگز نمی‌بینیم که مثلا به کلیسا بروند یا مراسم آیینی خاصی – هر چیزی – داشته باشند. آدم‌هایی که همه هویت‌شان شغلشان است همین.

برش‌های کوتاه فیلمی با ۱۹ بازیگر اصلی تصویر کننده وضعیت مزخرفی‌ است که نه فقط آمریکاییهای لس‌انجلس بلکه همگی به آن دچار شده‌ایم.

Short cuts

محصول ۱۹۹۳ آمریکا

۱۸۷ دقیقه رنگی

کارگردان: رابرت آلتمن

نویسنده: رابرت آلتمن بر اساس داستان‌هایی از ریموند کارور

بازیگران: متیو موداین و جولیان مور (دکتر رالف و ماریان)، فرد وارد و آن آرچر (استیوارت و کلر)، لیلی تاملین و تام ویتس (دورین و ارل)، بروس دیویسن و اندی مک داول و جک لمون (هاوارد فینیگان و آن فینیگان و پل فینیگان)، لیلی تیلر و رابرت داونی جونیور (هانی و بیل)، جنیفر جیسن‌لی و کریس پن (لوییس و جری)، تیم رابینز و مادلین استو (جین و شری)، فرانسیس مک‌دورمند و پیتر گالاگر (بتی و استورمی)، لوری سینگر و آنی راس (زویی و تس)

chef-d'oeuvre

2011-11-04T00:31:00.000-07:00

و من که نیولند آرچر باشم وکیلی هستم در نیویورک اواخر قرن نوزدهم. دقیق‌تر اگر باشم دهه ۱۸۷۰؛ خانواده‌ام از خانواده‌های اصیل و قدیمی و متمول است. خانواده نامزدم هم همینطور.

و من که می‌ولند باشم تعریف از خود نباشد دختری هستم که به نظر خیلی‌ها از زیباترین دختران نیویورکم. خانواده‌ام هم خدا را شکر خانواده خوبی است. سرشناس و با احترام. دستمان هم خدا را شکر به دهنمان می‌رسد. آنقدر که مهمانی ‌های بزرگ ترتیب بدهیم و آبرومندانه. نامزدم رادوست دارم و منتظرم مثل همه آدم‌های با شخصیت دیگر بعد از حداقل یکی دو سال نامزدی با هم ازدواج کنیم. نیولند البته گاهی می‌گوید که تو سن‌ات کم نیست و بهتر است زودتر عروسی کنیم. من ولی فکر می‌کنم بهتر است به آداب و رسوم احترام بگذاریم و حداقل یک سال نامزد باشیم. ۲۲ سال هم خیلی زیاد نیست. دختر عمویم الن تازه از اروپا برگشته؛‌ با شوهرش مشکل پیدا کرده؛ شنیده‌ام بعضی‌ها حتا می‌گویند با منشی شوهرش سر و سری داشته. من ولی فکر می‌کنم بیشتر به خاطر اخلاق خود دخترعمویم باشد. همیشه دوست دارد به اندازه مردها آزادی داشته باشد اما اینکه نمی‌شود بالاخره مردی گفتن، زنی گفتن.

و من که الن النسکا باشم این آمریکایی‌ها را خیلی نمی‌فهمم. توی مراسم رقص خانواده بوفورت پا شدم از پیش بوفورت بلند شدم رفتم نشستم پیش نیولند – نامزد دختر عمویم – بعدا شنیدم می‌گفتند کار مودبانه‌ای نکرده‌ای؛ آخر کجای کار من بی‌ادبی بود؟ من با همه راحتم و خیلی‌ها فکر می‌کنند برای یک زن که دارد طلاق می‌گیرد این خوب نیست. خیلی چیزهای دیگرشان را هم نمی‌فهمم. البته اهمیت هم نمی‌دهم اما مخصوصا از حرفهای نیولند متوجه این رفتار آمریکایی‌ها می‌شوم. دارند در می‌زنند حتما بوفورت است شاید هم مرد جدیدی باشد بروم در را باز کنم.

مادربزرگ بهتر از هرکسی می‌فهمد که الن خیلی از می‌ولند برای من مناسب‌تر است. گفتن بعضی چیزها به این سادگی‌ها نیست اما بگذارید بگویم که زیبایی می‌ولند پرده‌ای است که روی پوچی او کشیده شده است در حالیکه الن چیز دیگری است. اگر دست خودم باشد که هست و اگر الن هم راضی بشود حاضرم نامزدیم را کنسل کنم الن هم که به زودی از شوهرش طلاق می‌گیرد این می‌تواند زندگی من را در مسیر بهتری بگذارد.

صحبت از یک مثلث عشقی نیست. صحبت از رابطه عقلانیت است با فداکاری؛ عقلانیتی که هیچ چیز را تضمین نمی‌کند و تنها درصد وقوع احتمالات را می‌گوید با فداکاری‌ای که لااقل از مسیر مدیون کردن همدیگر ادعای تضمین تداوم خانواده را و زندگی بجه‌ها را دارد و تازه مردم چه می‌گویند.

در حین دیدن فیلم گاهی یاد رمان‌های داستایفسکی می افتادم و مثلا الن النسکا را با ناستاسیا فیلیپوونا می‌توان مقایسه کرد و می‌ولند را با آگلایا و چقدر جای نگاه عمیق داستایفسکی به شخصیت‌ها می‌طلبید که در فیلمنامه چنین فیلمی باشد.

بااین حال به طرز هولناکی حس نیولند آرچر ۶۵ ساله را وقتی بچه‌هایش بزرگ شده‌اند و زنش مرده و الآن دارد از روبروی خانه‌ النسکا در خیابانی در پاریس رد می‌شود را حس می‌کنم. بر زبان آمدنی نیست. و این معجزه سینماست که چیزهای بر زبان نیامدنی را تصویر می‌کند.

عصر معصومیت یک شاهکار کم نظیر و متفاوت از اسکورسیزی بزرگ است که همین چند وقت پیش با شاتر آیلند تکانمان داد و قبل‌تر با دیپارتد و قبل تر با هوانورد و پیشتر از آن با دارودسته نیویورکی و قبل از آن با کازینو و قبل از آن با تنگه وحشت و قبل از آن با رفقای خوب و قبل از آن با آخرین وسوسه مسیح و قبل از آن با رنگ پول و قبل از آن با سلطان کمدی و قبل از آن با گاو خشمگین و قبل از آن با راننده تاکسی.

عصر معصومیت: The Age of Innocence

محصول ۱۹۹۳ آمریکا

۱۳۹ دقیقه رنگی (تکنی‌کالر)

کارگردان: مارتین اسکورسیزی

نویسنده: جی کاکس بر اساس رمانی از ادیت وارتن

با بازی دنیل دی لویس، میشل فایفر و وینونا رایدر

- عصر معصومیت توسط اسکورسیزی به پدرش که قبل از اتمام فیلم از دنیا رفت تقدیم شد.

تدبیر کند بنده و تقدیر نداند

2011-10-28T11:17:00.000-07:00

یکی از قسمت‌های کمتر دیده شده و کمتر گفته شده جنگ جهانی دوم این است که بعد از اینکه فرانسه در جنگ جهانی دوم اشغال می‌شود پلیس فرانسه همدست آلمان‌ها می‌شود و یهودی‌های فرانسوی را شناسایی و دستگیر می‌کنند و می‌فرستند در یک استادیوم دوچرخه‌سواری و از آنجا راهی آشویتس. ابعاد فاجعه در حدی است که بعدها ژاک شیراک رسما در این خصوص ابراز تاسف می‌کند. جالب و غمناک اینجاست که فرانسوی‌ها در آن مقطع تاریخی دست کمی از نازی ها ندارند و با هموطنانشان آن کردند که نباید. حالا در جریان این نسل‌کشی چه درام‌ها که به وجود نیامده و چه داستان‌ها که شکل نگرفته و ژیل پاکه برنر بر اساس رمانی پرفروش دست می‌گذارد روی یک داستان تلخ. داستان سارای ده دوازده ساله که وقتی پلیس فرانسه می‌آید دستگیرشان کند برادر چهار پنج ساله‌اش را در کمد قایم می‌کند و نمی‌داند که چه سرنوشتی در انتظار خود و برادرش خواهد بود. شصت و چند سال بعد روزنامه‌نگاری آمریکایی – ساکن فرانسه – که پدر شوهرش در همان آپارتمانی ساکن است که فاجعه در آن رخ داده دنبال سارا می‌گردد و سرنوشتش.

فیلم در دومقطع زمانی در حال نوسان است و هرجقدر داستان روزنامه‌نگار و تصمیمش درداشتن یا سقط کردن فرزندش بی‌رمق پیش می‌رود در بخش تاریخی داستان و سرنوشت سارا جذاب و پرکشش پیش می‌رود.

کلید سارا (Elle s'appelait Sarah)

محصول ۲۰۱۰ فرانسه

۱۱۱ دقیقه رنگی

کارگردان: ژیل پاکه برنر

نویسندگان: ژیل پاکه برنر و سرژ جانکور

داراب‌خان

2011-10-27T11:17:00.003-07:00

از داراب‌خان – عموی پدرم – دو تصویر توی ذهنم هست؛ یکی مال وقتی است که توی کوجه‌مان نانوایی علیداد راه افتاده بود و دارا‌ب‌خان عصرها می‌آمد توی صف شلوغ نان می‌نشست تا نوبتش بشود و در این فاصله دست می‌کرد از جیبش کاغذ سیگار درمی‌آورد، لای آن تنباکو می‌ریخت و بعد با زبان لبه کاغذ را خیس می‌کرد که به هم بچسبد و روشن می‌کرد سیگارش را می‌کشید که بهش می‌گفت لاپیچ؛ دود سیگار آن قسمت از سیبیل‌های سفیدش را که زیر دماغش بود زرد کرده بود.

تصویر دوم نزدیک‌تر است؛ یک سال و چند روز پیش که با چند روز تاخیر، خبر مردن رضا را به او داده بودند. وقتی آمد پسرش مهدی بازوهایش را گرفته بود که بتواند از پله‌ها بالا بیاید از در که آمد تو شروع کرد زار زدن؛ همه‌مان ساکت بودیم؛ میان گربه‌هایش داد زد "کوریله جفت جفت مردگم” و همه‌مان گریه کردیم با او. گریه کردنش که تمام شد گفت چرا زودتر خبرم نکردید؟ از دست و پا افتاده‌ام از زبان که نیفتاده‌ام؛‌ می‌گفتید می‌آمدم سر جنازه‌اش برایش یاسین می خواندم؛ یاسین؛ والقران الحکیم؛ انک لمن المرسلین؛ علی صراط مستقیم؛ تنزیل العزیز الرحیم.

امروز سالگردش بود.

وگرنه بی شما قدری نباشد دین و دنیا را

2011-10-22T04:29:00.000-07:00

دوستانی که در گودر من را فالو می‌کنند قسمت‌هایی از فرسودگی کریستین بوبن را که همخوان کردم خوانده‌اند. عارضم به خدمتتان که تنها قسمت‌های خواندنی کتاب همانها بودند و باقی کتاب به نظرم ارزش خواندن ندارد. این است که وقتتان را بیهوده پای این کتاب نگذارید. همین . باقی بقایتان.

گذشته، یه زخم پیر و کهنه س خوب نمیشه

2011-10-16T11:27:00.000-07:00

وقت‌هایی هم هست که همه چی آرومه و ما چقد خوشبختیم و زندگی مثل یک دشت سرسبز است با رودخانه‌های زلال و پروانه‌های فراوان و همه آن چیزهایی که وقتی یک کودک، دشتی سرسبز را بخواهد نقاشی کند می‌کشد. اما کافیست زیر سنگ‌ها را نگاه کنی تا عقرب‌ها و مارها را ببینی؛ بخوابی بیدار شوی ببینی کرم‌ها و حشره‌ها لابه‌لایت هستند. بله؛ لابلایت. پنهان شده بودند. هر مار و هر کژدم و هر کرم و هر جک و جانور دیگر مثل خاطره‌ای از دور تنها به اشاره‌ای‌،‌به سر سوزن تحریکی زندگی‌ت را می‌کند نقاشی خط‌خورده‌ای ته سطل زباله زیر تفاله‌های چای و هسته‌های خیس از آب دهانی بیمار.

تلنگری گاهی، گاهی هم بیشتر از تلنگر قسمت‌هایی از گذشته را رو می‌کند که باورمان بیاید مستحق آتیم بدتر از آن. فقط هم تجربه شخصی نیست که مثلا خانه را آتش زده باشی و انداخته باشی گردن برادر بزرگترت یا دست خواهرت را سوزانده باشی و انگار نه انگار؛ گاهی تجربه‌های جمعی، خِرَت را می‌گیرد. ستمی که شاید با همشهری‌هایت در حق عربها یا افغان‌ها کرده باشی؛ بله زندگی عدالت را به تعربف خودش به شکل بیرحمانه‌ای اجرا می کند.

به همین خاطر باید پنهان را دید. برای درک سینمایی اینها و بیشتر از اینها؛ خیلی بیشتر.

(Hidden (Caché

محصول ۲۰۰۵ فرانسه، اتریش، آلمان، ایتالیا و آمریکا

۱۱۷ دقیقه رنگی

نویسنده و کارگردان: میشاییل هانکه

بازیگران: دانیل اوتوی،‌ ژولیت بینوش و … .

من اگر به جای امیر کاستاریکا رییس هیات داوران کن ۲۰۰۵ (اگنس واردا، فاتح آکین، خاویر باردم، ژان وو، سلما هایک و … ) بودم – همان جشنواره‌ای که در رقابت تاریخچه خشونت کراننبرگ، گلهای پرپر جارموش، سین سیتی فرانک‌میلر و رابرت رودریگوئز، روزهای آخر گاس ون سنت، مندرلی فون‌تریه، نیای التماس کنی وندرس و ... آخرش برادران داردن به خاطر "بچه" از دست مورگان فریمن و هیلاری سوانک نخل طلا را گرفتند – نخل طلا را می‌دادم به پنهان بلاشک

صوفی پیاله پیما، حافظ قرابه پرهیز؛ ای کوته آستینان! تا کی درازدستی

2011-10-13T10:33:00.000-07:00

سعیدی سیرجانی را درست حسابی نمیشناختم – هنوز هم البته –؛ در همین حد که از قربانیان قتلهای زنجیره‌ای بود و نامه اش به رهبر ایران معروف بوده و هست؛ به پیشنهاد یکی از دوستان، کتاب "ای کوته آستینان” را که مجموعه‌ای از چند مقاله است به همراه خاطرات او از سفر پس از انقلابش به هند خواندم و بسیار لذت بردم. نگاه عمیق و تحلیلی سعیدی سیرجانی با نثر روان و طنازش به شدت خواندنی است. از دست ندهید

این قاعده نوزاد است وین رسم نو افتاده‌ست: شیشه شکنی کردن، در شیشه گر افتادن

2011-10-10T12:37:00.000-07:00

بله؛ احتمالا آن اوایل به این پیچیدگی نبوده همه چیز؛ دست می‌برده‌ای لابد چیزی گیر می‌آوردی، چیزی که لزوما به چیزهای دیگر بند نبود؛ اینکه چرا کم‌کم اینجور شده خب خاصیت جهان است لابد مثل بی‌نظمی و انتروپی و این حرفها. یعنی آدم درست می‌رسد به حرف اکتاو (ژان رنوار) در قاعده بازی که وحشتناک‌ترین چیز زندگی همین است که هرکس دلیل خودش را دارد. بله هرکس دلیل خودش را دارد و این وسط همه داریم قربانی می‌شویم و تقصیر هیچکس هم نیست. عرض کردم، خاصیت جهان است انگار. همین فیلمی که گفتم را دقت کنید؛ عده‌ای آدم از شکل‌های مختلف دور هم جمع شده‌اند و هرکدام دلیل خودشان را دارند و همه دارند به یغما می‌روند (می‌دهند، می‌کشند هم را، می‌سپارند هم را و … . این خاصیت یغماست که به هر فعلی تن می‌دهد؛ شاید اوایل این طور نبوده و تن نمی‌داده اینقدر: کم‌کم اینجور شده) دوست‌داشتن‌هایشان، انگیزه‌هایشان، سلایق و علایقشان، ملغمه‌ای شده نافرم که دقت که می‌کنی همینی است که تن داده‌ایم و نفس می‌کشیم در آن؛ مطمئن نیستم رنوار از همان اول می‌خواسته یک کمدی بسازد و حاصلش شده این یا این واقعیت وضعیتی است که جبرا کمدی می‌شود. ببینید مثلا رابرت به شوماخر می گوید (راهی ندارم جز این که اخراجت کنم؛ این قلبمو میشکنه اما نمیتونم مهمونامو جلو تیر تو بذارم بالاخره اونا هم برا زندگیشون ارزش قایلن.) مسخره نیست؟ کل قضیه رو میگم؛‌

یا رابرت میگه (هی کامیل این مسخره بازیو تمومش کن) و کامیل میگه (کدوم؟ همینی که تو توش شدی ارباب؟)

مسخره‌س و اگه مسخره نباشه ما توش هیچی نیستیم.

این وسط هیچی به مسخرگی و لودگی عشق و عاشقی نیس و حرفی که جنولیو میزنه که (چیزی که به اسم عشق الان توی جامعه هست فقط آمیختن دو تا هوسه و تماس دو تا پوست نه جیزی بیشتر) از روی نوستالژی عشقای کلاسیک نیست و یک جور بیان امر متعالی مبتذله.

و شاه‌کلیدا البته دست اکتاوه و حرفاش؛ بگذریم که حرفی ازین دست که (می‌خوام برم گم و گور شم که از دست دونستن اینکه چی درسته و چی غلط راحت بشم) یه جوری نشسته توی فیلم که اصلا حس نمیکنی برای یه فیلم کمدی قلمبه‌س. بد وضعیتیه آقا؛ بد وضعیتیه.

یا باز این حرف اکتاو که این گرفتاری قهرمانای امروزه که توی آسمون فوق‌العاده‌ن اما وقتی برمیگردن زمین ضعیف و درمونده و بی‌پناهن .

بگدریم اقا؛ همه چی بدجوری پیچیده شده.

همین فیلم هم که دارم درباره‌ش حرف میزنم در نهایت سادگی و پیچیدگیه. کمدی‌ای که آدمو به فکر فرو میبره عمیقا.

La Règle du Jeu

محصول ۱۹۳۹ فرانسه

۱۱۰ دقیقه سیاه و سفید

نویسنده و کارگردان: ژان رنوار

برسان باده که غم روی نمود ای ساقی

2011-10-09T12:26:00.000-07:00

تنهایی‌ام با معاشرت کردن و همصحبت شدن و مشارکت‌های اجتماعی از این دست کمرنگ هم نمی‌شود حتا؛ تنها هنگامی که حسی یا حرفی در من هست و من عاجز از بیان آنم و می‌بینم کسی دیگر همان حس یا حرف را به شکلی از خودش بروز می‌دهد اندکی آرام می‌شوم و این اتفاق مطلقا و منحصرا در مصادیقی از هنر – عموما سینما و ادبیات و موسیقی – رخ می‌دهد. نمونه‌هایش به تعداد آثاری است که از آن لذت برده‌ام – نیاز هست باز هم یاد کنم از عبارت بورخس که لذت لزوما با شادی همراه نیست؟ - آخرین مصداق این مفهوم فیلم "چه کسی از ویرجینیا ولف می‌ترسد” بود. تماشای برشی از زندگی یک زوج که به شکلی سادومازوخیستی همدیگر را آزار می‌دهند – ار آنتی‌کرایست فون‌تریه حرف نمی زنم؛‌ این‌بار خشونت در لایه‌هایی عمیقتر موج می‌زند - و غرق در بازی‌ای شده‌اند که نه ادامه دادنش کار خوشایندی است و نه توان ترک کردنش را دارند – نه دست صبر که در آستین عقل برم، نه پای عقل که در دامن قرار کشم؛ نه قوتی که توانم کناره جستن از او؛ نه قدرتی که به شوخیش در کنار کشم - بخشی از وجودم را آرام میکند که هی! تو در این وضعیتی که گیر افتاده‌ای تنها نیستی – چرا یاد زن در ریگ روان می افتم و گیر افتادن در وضعیتی از آن دست که پس از مدتی تن نمی‌دهی به رهایی ؟ -

بسیار وقت‌ها فکر کرده‌ام – و هنوز هم – که تصویر کردن رابطه‌ی من با کسی که عجالتا و به دلایل مشخص از دکر نام او پرهیز می‌کنم تنها از عهده کسی چون داستایفسکی برمی‌آید و تحلیل آن از عهده‌ی تنها فروید و الآن که می‌بینم مایک نیکولز – البته بر اساس نمایشنامه ادوارد آلبی - هم چنین تجربه‌ای را سالها پیش تصویر کرده از شلوغی این جمع – منظورم از این جمع، همه افرادی است که در این پست حضور دارند : بورخس، جورج و مارتای چه کسی از ویرجینیا ولف می‌ترسد و طبیعتا همتاهایشان در نمایشنامه ادوارد البی، زن و شوهر انتی‌کرایست، سعدی، شخصیت گرفتار در چاله‌ي زن در ریگ روان،‌ بسیار شخصیت‌های داستایفسکی و برخی بیماران فروید - خوشحال می شوم از اینکه تنهایی‌م کمرنگ می‌شود چنین لحظاتی.

این حرفها گفتن ندارد می دانم

2011-09-27T16:40:00.001-07:00

درست یک سال پیش، چنین شبی، چنین ساعتی، رضا بلند می‌شود از رختخواب، در یخچال را باز می‌کند و با صدای در یخچال زنش هم بیدار می‌شود و می‌نشینند با هم حرف می‌زنند و سیب می‌خورند و می‌خوابند. من صدها کیلومتر دورتر، خانه‌ی احمد هستم و سیا هم آمده پیش من و احمد. قبلش با احمد و آقا اشرفی رفته‌ایم شابدولعظیم و بعد از شابدولعظیم رفته‌ایم یک رستورانی که آن اطراف کوبیده‌های معروفی دارد و رفته‌ایم کباب کوبیده خورده‌ایم. این برخورد اول من و آقا اشرفی است. من از فرودگاه آمده‌ام سر نواب که احمد با ماشینش منتظرم است و آقا اشرفی هم توی ماشین احمد است. صبح ِ قبل، وقت پیاده شدن از ماشین اکبر که هر صبح من و رضا و دایی را هم می‌رساند محل کارمان برای آخرین بار به رضا سفارش می‌کنم که دارو هایش را سر وقت بخورد و این دو روز که نیستم تحمل کند تا برگردم. حالا رضا و زنش سیب‌ها را خورده و گرفته‌اند خوابیده‌اند و من هم. دو روزی که قرار بود نباشم شد کمتر از یک روز .

یک سال پیش درست چنین شبی یکی دو ساعت جلوتر خواب می‌بینم که شاهد سقوط هواپیمایی هستم و می‌دانم که یکی از اعضای خانواده‌ام داخل آن هواپیماست و نمی‌دانم کدامشان و سراسیمه بیدار می‌شوم و قلبم رپ‌رپ می‌کند. خوابم نمی‌برد. صدها کیلومتر دورتر اکبر مثل همیشه ماشینش را روشن کرده بیست سی متر پایین‌تر نگه داشته تا رضا و دایی هم بیایند سوار شوند و این اولین صبحی است که من همراهشان نیستم و من هفتصد کیلومتر دورترم و دایی سر می رسد و سوار می شود و منتظرند رضا هم بیاید و رضا دیر می‌کند و می‌روند زنگ خانه را می‌زنند و چند دقیقه بعد من نشسته‌ام توی آشپزخانه‌‌ی خانه‌ی احمد دارم گریه می‌کنم و احمد هنوز نمی‌داند چرا و سیاوش هاج و واج نگاه می کند و دکتر کشیک اورژانس گفته یک ساعت زودتر می‌رساندیدش شاید می‌شد با شوک و سی‌پی‌آر قلبش را دوباره راه می انداختند و الآن دیر شده و الآن برای همه چیز دیر شده و من فکر می‌کنم به آن دکتر احمقی که با آن حرف انگار فقط خواسته بقیه را آزار بدهد وگرنه چه گفتنی دارد گفتن اینکه یک‌ساعت بیشتر نیست که تمام کرده.

هنوز روی زبانم درست نمی‌چرخد بگویم مرحوم رضا به جای رضا؛ یا بگویم خدابیامرز مثلا؛ هنوز می گویم رضا؛ هنوز شماره‌اش روی گوشیم هست و دستم نمی‌رود پاکش کنم؛ هنوز گریه می‌کنم برای خودم.

تو ای همراه، ازین منزل مکن تعجیل در رفتن / که این جا در کمند او اسیرانند پابسته

2011-09-25T11:42:00.000-07:00

توي جشنواره كن سال 1974 كه مونيكا ويتي هم جزو هيات داوران بود و رياستش را رنه كلر فرانسوي به عهده داشت و اسپيلبرگ با فيلم شوگرلند اكسپرس، هال اشبي با اخرين جزييات، آلن رنه با استاويسكي، كارلوس سائورا با كازين آنجليكا، پازوليني با شبهاي عربي و فاسبيندر با ترس روح را مي خورد و ... حضور داشتند و نخل طلا را مكالمه فورد كاپولا برد در بخش جانبي جشنواره يك جايزه هم به Lancelot du lac برسون دادند كه البته برسون آن را نپذيرفت.

حکایت عجیبی‌است حکایت لانسلوت که در وفاداریش به آرتور هیچ شکی نیست و در خیانتش نیز؛ و این دو را یا هم دارد. با داستانی رومانتیک مواجه نیستیم که سردار بزرگ سپاه عاشق ملکه شده باشد با داستانی حماسی نیز مواجه نیستیم که در بستری از عشق اتفاق بیافتد؛‌ با فیلمی از برسون مواجهیم که این دو را در خود دارد و فراتر از آن. با فیلمی از برسون با آن برشهای عجیب و روایتی عجیب‌تر

Lancelot du lac

محصول 1974 فرانسه و ايتاليا

85 دقيقه رنگي

نويسنده و كارگردان: روبر برسون

با بازي لوك سيمون در نقش لانسلوت

+ عنوان مطلب بیتی از اوحدی مرغه ای است

یا چیزی چنان که ببینی یا چیزی چنان که بدانی

2011-09-22T04:44:00.000-07:00

دیده‌اید حتما بعضی آدمها را که یکجورهایی خاکی و افتاده‌اند، بعد که بیشتر باهاشان دمخور می‌شوی می‌بینی ته رفتارشان این است که می خواهند بگویند ببین من چه آدم بزرگیم که با وجودی که خیلی از تو سرترم و برتر ولی اصلا به رویت نمی‌آورم و خودم را در حد تو آورده‌ام پایین. این آدمها افتاده بودنشان از تبخترشان است – بگذریم که نه افتاده بودن چیز قابل تحسینی است و نه تبختر مطلقا قابل تقبیح –

یک فیلم‌هایی هم هستند که شخصیت‌هایشان را معمولی و مثل بقیه نشان می‌دهند اما بیشتر که دقت می‌کنی می‌بینی دارند از زاویه خیلی بالایی بهت نگاه می‌کنند و اصلا برای خودشان اسپایدرمن‌هایی هستند مثل همین سریال فرندز. خیلی احمقانه است وقتی جنیس می‌پرسد بینشان رابطه از آن گونه که دانی و افتد بوده یا نه و چه کسی با همه ارتباط اونجوری داشته و بعد با یک مشت پیامبر مواجه می‌شویم که لطف می‌کنند خودشان را در حد ما مخاطبان ناچیز پایین می‌اورند.

سگ‌های پوشالی از شروع تا نیمه‌های کار – بیشتر از نیمه ها البته - تا جایی که دیوید سامر (داستین هافمن) با ماشین می‌زند به جان نایلز – قابل ستایش است در همه چیز مخصوصا فضاسازی. از یک جایی به بعد اما مزخرف است. اینکه دیوید سامر ریاضیدان ِ منطقی ِ آرام ِ درونگرا می‌تواند تبدیل شود به یک آدم ِ خشن ِ بی‌رحم ِ برونگرا یک چیز است و دست‌خالی حریف چند نفر لات بی‌سروپای مسلج شدن و دمار از روزکارشان در‌آوردن یک چیز دیگر. انگار دیوید سامر هم تا حالا زحمت کشیده خودش را در حد ما موجودات ناچیز آورده پایین وگرنه آدخفنی است . تازه خودش را کمتر از یک ریاضیدان بزرگ نتوانسته ناچیز کند و ما یک مشت عقده‌ای که چشممان دنبال زن اوست حقیریم و ناچیز.

Straw Dogs: سگ‌های پوشالی

محصول ۱۹۷۱ انگلستان و آمریکا

۱۱۸ دقیقه رنگی

کارگردان: سام پکین‌پا

نویسندگان: دیوید زلاگ گودمن و سام پکین‌پا

بازیگران: داستین هافمن، سوزان جورج و …

پر از قاشقم پر از چنگال پر از کاردهایی دندان کند

2011-09-15T06:15:00.000-07:00

امروز جاقاشقی‌ای که از کابینت آویزان بود افتاد؛ شکست؛ قاشق‌ها و چنگال‌ها و چاقوها پخش شدند کف آشپزخانه؛ روزهای اولی که آمده بودم توی این خانه خریده بودمش؛ از مشبک زیر جابشقابی‌ها آویزانش کرده بودم؛ هم می‌توانستم از میله عقبی کنار دیوار آویزانش کنم هم از جلویی، جلویی دم دست بود وقت ظرف شستن دستم می‌خورد بهش، البته برای برداشتن و گذاشتن وسایل خب راحت تر بود؛ ترجیح دادم از عقبی آویزانش کنم، امروز به آن ماس‌ماسکی که نگهش داشته بود دقت کردم گردنش خم شده بود مشخصا خسته بود بریده بود. حوالی ساعت سه و نیم طاقتش تاق شد و با صدایی شبیه شلیک افتاد روی سینک و بعد ولو شد کف آشپزخانه.

ارداویرافنامه

2011-09-14T11:15:00.000-07:00

شخصا برایم اهمیتی ندارد دانته نسخه‌ای از ارداویرافنامه را خوانده و کمدی الهی را نوشته یا نه؛ خوشحالم که الآن هم کمدی الهی برای خواندن هست و هم ارداویرافنامه. قسمتهایی از ارداویرافنامه را از ویکی نبشته بخوانید و لذت خواندن یک متن کهن را تا مغز استخوان حس کنید. من که از خواندنش سیر نمیشوم.

متن کامل هم را هم اینجا بخوانید:

بهار، مهرداد: پژِوهشی در اساطیر ایران، پاره نخست و دویم، چاپ سوم، نشر آگه، تهران ۱۳۷۸ صفحه‌های ۲۹۹ تا ۳۳۴.

قسمت‌هایی از یادگار زریران هم در این کتاب هست.

دیگه این قوزک پا یاری رفتن نداره

2011-09-13T04:30:00.000-07:00

توی تاریکی کوچه مطمئن نبودم برادرزاده‌ام است که نشسته روی سکوی دم در یا بچه همسایه؛ او اما تا چشمش به من افتاد شک نکرد که عمویش است یا کسی دیگر؛ دوید سمتم و تا برسد پیش من آنقدر شدید شده بودم که شک کند به اینکه خودم باشد. هر وقت می‌بینمش حس انتقام تا مغز استخوانم نفوذ می‌کند. انتقام از مملکتی که سیاست‌های احمقانه‌اش چه زندگی‌ها را که به باد نداد. بعد سعی می‌کنم خودم را آرام کنم و تازگی‌ها بیشتر یاد یادگار زریران می‌افتم و این تکه مخصوصا :‌

بَستور، پسر خردسال زریر، به کین‌خواهی پدر به رزم می‌رود و چنین می‌گوید: رزم ایران بینم / و این که آن سپهبد دلیر / پدر من زریر / زنده است یا مرده / پیش خدایگان بازگویم / پس ویشتاسپ شاه / گفت تو مشو! / چه تو اَپورناکی [=نابالغ] / و پرهیز رزم [=روش دفاع] ندانی / و تیر ندانی افکند / و خیونان [=تورانیان] ترا کُشند / آنگاه خیونان دو از من برند [=زریر و بستور] / ...

اما بستور به پنهانی / به آخور سردار گفت / ویشتاسپ فرمان داد / آن اسپ که زریر را بود / به بستور دهید / آخورسردار اسپ زین فرمود کردن / و بستور برنشست / و اسب فراز هِلید / و دشمن بکشت / تا بدان جایگه رسید / که پدر مرده را بدید / و گفت ای پدر نامور! / خون تو که ریخت؟ /... / کام تو همه آن بود / که کارزار کنی / اما اینک کشته افتاده‌ای / چون مردم بی‌تخت / و این موی و ریش تو / از باد بیاشفته است / تن پاکت خسته و خاک بر گردنت نشسته است / من اکنون چه می‌توانم کرد؟ / اگر فرود آیم / و سر تو بر کنار گیرم / و خاک از سرت بسترم / از آن پس، بر اسپ / نشستن نتوانم /...

یغما

The Return

Vozvrashchenie : بازگشت

یک بوس کوچولو به اینسپشن

تازیانه را فراموش نکن

That Obscure Object of Desire

بر آن زشت بخندید که او ناز نماید

The Discreet Charm of the Bourgeoisie

بی حوصلگی ها

شورش بی‌دلیل

درسو اوزالا

گر تو ملولی ای پدر جانب یار من بیا - مولانا

قاصد رود از پارس به کشتی به خراسان / گر چشم من اندر عقبش سیل براند (سعدی)

مرد سوم

دریا نیز می میرد

نازارین

زان پری چندین جفا نیکو نبود / وانگهی حق وفا نشناختن (اوحدی مراغه ای)

قول و فعل بی‌تناقض بایدت / تا قبول اندر زمان بیش آیدت

آب دریاها سخت تلخ است آقا

عجب آن دلبر زیبا کجا شد

La belle noiseuse

مصایب مهرزاد

La passion de Jeanne d'Arc

کارگردان: کارل تئودور درایر

عکس: ملی فالکونتی

چریکه تارا

آوازهای سرزمین مادریم

Tirez sur le pianiste

رویاها چیزهای خوبی هستن حتی اگه ترسناک باشن. فقط مرده ها رویا ندارن؛ دون‌لوپ

لباسی برای عروسی

کائوس - اپیزود پنجم

Everybody knows that I am in trouble

کائوس - 2

تلخ همچون قرابه‌ی زهری

تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز

نیمه شب در پاریس

مرگ در آب و هوای خوش اندیشه نشیمن دارد

سینما برای سینما

His Girl Friday

ببینیم آسمان هر کجا ایا همین رنگ است؟

دوس دختر اونجوری نداریم عیب نداره عوضش سِلیم اِوجی (Selim Evci) فیلم Iki Çizgi رو ساخته که معادل انگلیسیش میشه two Lines ؛ تازه محصول 2008 ترکیه هم هست

این جزییات است که پدر آدم را در می‌آورد.

به هیچ یار مده خاطر و به هیچ دیار

کلیدواژه‌های متن:

Gouttes d'eau sur pierres brûlantes، آب بر صخره‌‌های سوزان می‌چکد، Water drops on burning rocks، سینمای 2000، سینمای فرانسه، فرانسوا اوزون، راینر ورنر فاسبیندر، جشنواره فیلم 2000 برلین

عنوان مطلب از شیخ اجل سعدی

مهمانان بی‌دردسر

پانویس:

Loong Boonmee raleuk chat، Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives، عمو بونمی که زندگی‌های قبلی‌اش را به یاد می‌آورد، فیلم‌های 2010، سینمای تایلند، آپیچاتپونگ ویراسِتاکول، جشنواره کن 2010

تا چند خرقه بردرم از بیم و از امید / درده شراب و واخرم از بیم و از امید

مرده بدم زنده شدم

خواهی که بگوییم، بده جام صبوحی / تا چرخ برقص آید و صد زهره‌ی زهرا

پنج‌شنبه‌ها را برای خودم گریه می‌کنم

مسیر انحرافی به سمت سعید نوری

بله، رسم روزگار چنین است

مرا همچون پدر بنگر نه همچون شوهر مادر

p { margin-bottom: 0.08in; }h1 { margin-bottom: 0.08in; }h1.western { font-family: "Times New Roman",serif; }h1.cjk { font-family: "DejaVu Sans"; }h1.ctl { font-family: "Mangal"; }

- عنوان مطلب از مولانا جلال‌الدین بلخی

کیارستمی و دیگر هیچ

سه فیلم با یک بلیت

پرکن قدح باده که معلومم نیست / این دم که فرو برم برآرم یا نه

داستان چند وقتی که دارل بودم

ویل لکل همزه لمزه

برش‌های کوتاه

chef-d'oeuvre

تدبیر کند بنده و تقدیر نداند

داراب‌خان

وگرنه بی شما قدری نباشد دین و دنیا را

گذشته، یه زخم پیر و کهنه س خوب نمیشه

به همین خاطر باید پنهان را دید. برای درک سینمایی اینها و بیشتر از اینها؛ خیلی بیشتر.

(Hidden (Caché

صوفی پیاله پیما، حافظ قرابه پرهیز؛ ای کوته آستینان! تا کی درازدستی

این قاعده نوزاد است وین رسم نو افتاده‌ست: شیشه شکنی کردن، در شیشه گر افتادن

La Règle du Jeu

برسان باده که غم روی نمود ای ساقی

این حرفها گفتن ندارد می دانم

تو ای همراه، ازین منزل مکن تعجیل در رفتن / که این جا در کمند او اسیرانند پابسته

یا چیزی چنان که ببینی یا چیزی چنان که بدانی

پر از قاشقم پر از چنگال پر از کاردهایی دندان کند